Zionisme is het streven van de joden om terug te keren naar Zion (Palestina) en daar een joodse staat te stichten. De term komt het eerst voor in het tijdschrift Selbstemanzipation (1890) van N. Birnbaum. De twee pijlers van de beweging zijn: - het gedurende 2000 jaar ballingschap (diaspora) nimmer gedoofde Zionverlangen en
- het mislukken van de emancipatie van de joden in de 19de eeuw.
Theodor Herzl gaf in 1896 met zijn boek Der Judenstaat de stoot tot het georganiseerde zionisme. In 1897 kwam het eerste Internationale Zionisten Congres te Basel bijeen. Ca. 1880 vertrok een eerste golf van immigranten naar Palestina, ca. 1905 volgde een tweede.
Tussen 1897 en 1914 emigreerden echter ongeveer 1 miljoen joden uit Europa naar Amerika en 35.000 naar Palestina.
Met de uitroeping van de staat Israël (1948) verloor de zionistische organisatie veel van haar betekenis. Het aantal aanhangers bedraagt thans (2004) ca. twee miljoen. In 1968 werd op het 27e zionistencongres het Jeruzalem een programma aangenomen, waarbij vestiging in Israël voor de zionist verplicht werd gesteld. Het bestaan van de staat Israël lokte toenemend verzet uit van de Arabische staten die, daarin gesteund door de meeste communistische landen, het zionisme gelijkstellen met imperialisme.
In 1975 veroordeelde VN-resolutie 3379 het zionisme als een vorm van racisme. Deze resolutie werd in 1991 weer ingetrokken.
