Dit artikel gaat over het metaal Zink. Voor andere betekenissen zie: Zink (muziekinstrument)
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Algemeen |----- | Naam | Zink |----- | Symbool | Zn |----- | Atoomnummer | 30 |----- | Groep | Zinkgroep |----- | Periode | Periode 4 |----- | Blok | D blok |----- | Reeks | Overgangsmetalen |----- | Kleur | Blauwgrijs |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Chemische eigenschappen |----- | Atoommassa (u) | 65,39 |----- | Elektronenconfiguratie | [Ar]3d3d10 4s2 |----- | Oxidatietoestanden | +2 |----- | Elektronegativiteit (Pauling) | 1,65 |----- | Atoomradius (pm) | 133 |----- | 1ste Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 906,41 |----- | 2de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1733,31 |----- | 3de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 3832,71 |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Fysische eigenschappen |----- | Dichtheid (kg×m-3) | 7133 |----- | Hardheid (Mohs) | ## |----- | Smeltpunt (K) | 692 |----- | Kookpunt (K) | 1182 |----- | Aggregatietoestand | Vast |----- | Smeltwarmte (kJ×mol-1) | 6,67 |----- | Verdampingswarmte (kJ×mol-1) | 114,2 |----- | van der Waals straal (pm) | ## |----- | Kristalstruktuur | ## |----- | Molair volume (10-6m3×mol-1) | 9,17 |----- | Dampdruk (Pa) | ## |----- | Geluidssnelheid (m×s-1) | ## |----- | Specifieke warmte (J×kg-1×K-1) | 390 |----- | Elektrische weerstand (μ&Omegacm) | 6,67 |----- | Warmtegeleiding (W×m-1×K-1) | 114,2 |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | Meest stabiele isotopen |---- | colspan=2 | {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width=100% |----- ! Iso ! RA (%) ! Halveringstijd ! VV ! VE (MeV) ! VP |---- | 64Zn | 48,6 | colspan=4 | stabiel met 34 neutronen |---- | 65Zn | syn | 244,26 d | EV | 1,351 | 65Cu |---- | 66Zn | 27,9 | colspan=4 | stabiel met 36 neutronen |---- | 67Zn | 4,1 | colspan=4 | stabiel met 37 neutronen |---- | 68Zn | 18,8 | colspan=4 | stabiel met 38 neutronen |---- | 70Zn | 0,6 | 5×1014 j | ?? | 6,739 | ???? |} |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | SI eenh. & STD worden gebruikt tenzij anders aangegeven. |}
Buurelementen
{| border=1 bgcolor=#F9FFFF |----- | | |Al |----- |Cu |Zn |Ga |----- |Ag |Cd |In |}
Zink is een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30.
Voorkomen
Zink is al bijzonder lang bekend, vooral in de vorm van legeringen met koper, messing genoemd. Deze werden vervaardigd door zinkertsen als calamien te gebruiken. Het metaal zelf werd in India al in de 13e eeuw uit dit mineraal gewonnen door het met organisch materiaal (wol) te verhitten. De naam zink is de germaans woord van onduidelijke afkomst. In Europa ontdekte Marggraf het in 1746 door calamien met steenkool te verhitten. Het komt vrij veel voor in ertsen als sfaleriet (of zinkblende ZnS), smithsoniet (een carbonaat) en calamien (een silicaat).
Eigenschappen
Het metaal is blauwig wit en redelijk stabiel aan de lucht, hoewel het roodheet kan branden. Het is een redelijk goede geleider en het is verhoudingsgewijs vrij vluchtig: het kookpunt is maar 907oC. Dat maakt zinkhoudende legeringen ongeschikt voor toepassing in de ultra-hoogvacuum techniek. Daarbuiten worden zij echter bijzonder veel toegepast. Het metaal zelf wordt wel toegepast in de bouw voor het waterdichtmaken van daken. In de Tweede Wereldoorlog werd het in bezet Nederland zelfs als muntmetaal gebruikt. Deze munten werden in de volksmond wel zinkstukken genoemd.
Zink is een belangrijk biologisch sporenelement. Zinkgebrek kan grote schade aan de landbouw berokkenen. Zinkoxide wordt veel toegepast in een veelheid van producten zoals cosmetica, farmceutica, zeep, batterijen enz. Ook zinksulfide wordt in beeldschermen en fluorescerende materialen teogepast.
Chemie
Zinkchemie wordt beheerst door de 3d104s2 configuratie van het metaal. De 3s-schil is vol en gedraagt zich bij zink voor het eerst geheel als binnenschil. XPS (X-ray Photoelectron Spectroscopy) laat zien dat de 3d elektronen ongeveer 10 eV onder het Fermi niveau liggen. Dientengevolge zijn alleen de twee 4s elektronen beschikbaar voor wisselwerking met andere atomen en gedraagt het element zich als een post-overgangsmetaal (een hoofdgroepmetaal). Het oxidatiegetal is uitsluitend +2 en de chemie gelijkt op die van magnesium, hoewel het element wat edeler is.
In de omgeving van zinkmijnen of andere zinkhouden grond ontwikkeld zich soms een speciale plantengroei, de zinkflora. Een voorbeeld hiervan is het zinkviooltje
zie ook
Zie ook: - Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopen tabel
- Lijst met elementen
- Naburige elementen
Externe links
Oproep
- Deze pagina is nog niet volledig ingevuld. Op de Engelstalige Wikipedia (zie boven) staat zeer uitgebreide informatie voor alle bekende elementen. Het zou natuurlijk leuk zijn als de Nederlandstalige Wikipedia net zo volledig zou zijn. Wie aan de omzetting wil bijdragen is hartelijk welkom. Zie artikel over Waterstof voor een voorbeeld. Zie voor tips Wikipedia: Project Scheikundige Elementen
simple:Zinc
