{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Algemeen |----- | Naam | Ytterbium |----- | Symbool | Yb |----- | Atoomnummer | 70 |----- | Groep | Scandiumgroep |----- | Periode | Periode 6 |----- | Blok | F blok |----- | Reeks | Lanthaniden |----- | Kleur | zilverwit |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Chemische eigenschappen |----- | Atoommassa (u) | 174,97 |----- | Elektronenconfiguratie | [Xe]4f4f14 6s2 |----- | Oxidatietoestanden | +2, +3 |----- | Elektronegativiteit (Pauling) | 1,1 |----- | Atoomradius (pm) | 194 |----- | 1ste Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 603,44 |----- | 2de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1174,82 |----- | 3de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 2416,97 |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Fysische eigenschappen |----- | Dichtheid (kg×m-3) | 6965 |----- | Hardheid (Mohs) | ## |----- | Smeltpunt (K) | 1095 |----- | Kookpunt (K) | 1469 |----- | Aggregatietoestand | Vast |----- | Smeltwarmte (kJ×mol-1) | 9,2 |----- | Verdampingswarmte (kJ×mol-1) | 159 |----- | van der Waals straal (pm) | ## |----- | Kristalstruktuur | ## |----- | Molair volume (10-6m3×mol-1) | 24,84 |----- | Dampdruk (Pa) | ## |----- | Geluidssnelheid (m×s-1) | ## |----- | Specifieke warmte (J×kg-1×K-1) | 150 |----- | Elektrische weerstand (μ&Omegacm) | 29 |----- | Warmtegeleiding (W×m-1×K-1) | 34,9 |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | Meest stabiele isotopen |---- | colspan=2 | {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width=100% |----- ! Iso ! RA (%) ! Halveringstijd ! VV ! VE (MeV) ! VP |---- | 168Yb | 0,13 | colspan=4 | stabiel met 98 neutronen |---- | 170Yb | 3,05 | colspan=4 | stabiel met 100 neutronen |---- | 171Yb | 14,3 | colspan=4 | stabiel met 101 neutronen |---- | 172Yb | 21,9 | colspan=4 | stabiel met 102 neutronen |---- | 173Yb | 16,1 | colspan=4 | stabiel met 103 neutronen |---- | 174Yb | 31,8 | colspan=4 | stabiel met 104 neutronen |---- | 176Yb | 12,7 | colspan=4 | stabiel met 106 neutronen |} |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | SI eenh. & STD worden gebruikt tenzij anders aangegeven. |}
Buurelementen
{| border=1 bgcolor=#F9FFFF |-----
|Tm |Yb |Lu |----- |Md |No |Lr |}
Ytterbium is een element uit het periodiek systeem met atoomnummer 70 en symbool Yb.
Het element is genoemd naar het plaatsje Ytterby bij Stockholm in Zweden waar het erts vandaan kwam waarin een aantal van de lanthanide elementen ontdekt zijn. In 1908 slaagde Urbain erin om wat Marignac in 1878 als ytterbia had betiteld te scheiden in wat nu bekend staat als Lutetium en Ytterbium. Von Welsbach werkte omstreeks de zelfde tijd aan het probleem en noemde de elementen aldebaranium en cassiopeium, maar later werden deze namen verworpen.
Het metaal is zacht en niet al te bestendig aan de lucht, het lost op in verdunde zuren en reageert zelfs langzaam met water. Het ondergaat een faseovergang bij 798oC naar een lichamsgecentreerd kubische structuur. Het is een metaal maar onder hoge druk gedraagt het zich als een halfgeleider. Ytterbium wordt onder andere toegepast in optische elementen, bijvoorbeeld in glasvezel versterkers, fosforen en lasers. Het vindt ook toepassing in de katalyse en de metallurgie.
Ytterbiumchemie wordt zoals de meeste lanthanidechemie beheerst door de neiging drie elektronen af the staan en een Yb3+ ion te vormen. Echter omdat de configuratie van dit ion 4f13 is ontbreekt er maar één elektron aan de 4f schil. De tweewaardige toestand Yb2+ met een volle 4f14configuratie komt daarom ook voor.
Zie ook:
- Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopen tabel
- Lijst met elementen
- Naburige elementen
Externe links: - Zeer uitgebreide informatie over alle elementen op webelements (engels)
