{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Algemeen |----- | Naam | Xenon |----- | Symbool | Xe |----- | Atoomnummer | 54 |----- | Groep | Edelgassen |----- | Periode | Periode 5 |----- | Blok | P blok |----- | Reeks | Edelgassen |----- | Kleur | kleurloos |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Chemische eigenschappen |----- | Atoommassa (u) | 131,29 |----- | Elektronenconfiguratie | [Kr]4d4d10 5s2 5p6 |----- | Oxidatietoestanden | 0 |----- | Elektronegativiteit (Pauling) | 2,6 |----- | Atoomradius (pm) | 218 |----- | 1ste Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1170,36 |----- | 2de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 2046,45 |----- | 3de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 3099,42 |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Fysische eigenschappen |----- | Dichtheid (kg×m-3) | 5,8971 |----- | Hardheid (Mohs) | ## |----- | Smeltpunt (K) | 161 |----- | Kookpunt (K) | 166 |----- | Aggregatietoestand | Gas |----- | Smeltwarmte (kJ×mol-1) | 3,1 |----- | Verdampingswarmte (kJ×mol-1) | 12,65 |----- | van der Waals straal (pm) | 216 |----- | Kristalstruktuur | ## |----- | Molair volume (m3×mol-1) | ## |----- | Dampdruk (Pa) | ## |----- | Geluidssnelheid (m×s-1) | ## |----- | Specifieke warmte (J×kg-1×K-1) | 158 |----- | Elektrische weerstand (μ&Omegacm) | ## |----- | Warmtegeleiding (W×m-1×K-1) | 0,0056 |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | Meest stabiele isotopen |---- | colspan=2 | {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width=100% |----- ! Iso ! RA (%) ! Halveringstijd ! VV ! VE (MeV) ! VP |---- | 124Xe | 0,10 | colspan=4 | stabiel met 70 neutronen |---- | 126Xe | 0,09 | colspan=4 | stabiel met 72 neutronen |---- | 128Xe | 1,91 | colspan=4 | stabiel met 74 neutronen |---- | 129Xe | 26,4 | colspan=4 | stabiel met 75 neutronen |---- | 130Xe | 4,1 | colspan=4 | stabiel met 76 neutronen |---- | 131Xe | 21,2 | colspan=4 | stabiel met 77 neutronen |---- | 132Xe | 26,9 | colspan=4 | stabiel met 78 neutronen |---- | 134Xe | 10,4 | colspan=4 | stabiel met 80 neutronen |---- | 136Xe | syn | 9,3×1019 j | 2&beta | 7,570 | 136Ba |} |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | SI eenh. & STD worden gebruikt tenzij anders aangegeven. |}
Buurelementen
{| border=1 bgcolor=#F9FFFF |----- |Br |Kr |Rb |----- |I |Xe |Cs |----- |At |Rn |Fr |}
Xenon is een scheikundig element met symbool Xe en atoomnummer 54. Het is een kleur- en reukloos edelgas dat sporadisch in de aardse atmosfeer voorkomt.
Opvallende eigenschappen
De buitenste elektronenschil is geheel gevuld en daarmee is Xenon een edelgas. In tegenstelling tot de meeste andere edelgassen kan Xenon in sommige gevallen verbindingen aangaan met andere elementen. Enkele bekende verbindening zijn xenon difluoride, xenon tetrafluoride, xenon hexafluoride, natrium perxenaat en het zeer explosieve xenon trioxide. Van de ongeveer 80 bekende xenon verbindingen is het grootste deel kleurloos.
Toepassingen
Dit gas wordt meestal gebruik voor bacterieële lampen, elektronenbuizen, stroboscopen en lasers. Het isotoop 133Xe is bruikbaar als radioisotoop. In de ruimtevaart word Xenon gebruikt als brandstof in ionenmotoren.
Geschiedenis
Xenon (het griekse woord xenon betekend vreemdeling) is in 1898 ontdekt door William Ramsay en Morris Travers toen het als residu achterbleef tijdens het onderzoeken van vloeibare lucht.
Verspreiding
In de aardse atmosfeer komt Xenon sporadisch voor (5E-6%). Op commerciële basis wordt het verkregen door extractie van vloeibare lucht. 133Xe en 135Xe kunnen in nucleare reactors worden vervaardigd. Isotopen
Van nature komen er acht stabiele isotopen en één radioactieve van Xenon voor. In nucleare reactors kunnen nog minstens 20 andere onstabiele isotopen worden gemaakt. 129Xe is het vervalprodukt van 129I, na het uitstralen van een &beta deeltje. 131Xe, 132Xe, 134Xe en 136Xe zijn fusieprodukten van zowel 238U als 244Pu. Omdat Xenon een tracer (vertalen??) voor twee ander isotopen, zijn Xe-isotoop ratio's in meteorieten zeer bruikbaar om onderzoek te doen naar het onstaan van het heelal.
Zie ook:
- Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopen tabel
- Lijst met elementen
- Naburige elementen
Externe links:
