Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela (26 september 1934 of 1936) beter bekend als Winnie Mandela is een omstreden Zuid-Afrikaans activiste en ex-vrouw van de voormalige president/dissident Nelson Mandela Nelson en Winnie trouwden in 1958. Toen Nelson in 1962 werd opgepakt, zette Winnie de strijd tegen de apartheid buiten de gevangenismuren voort, waardoor ze bij de zwarte bevolking van Zuid-Aftrika al gauw de bijnaam 'moeder des vaderlands' kreeg.
Haar imago liep in 1991 een behoorlijke deuk op als ze door de rechtbank schuldig wordt bevonden voor haar aandeel in de ontvoering van de 14-jarige Stompie Seipei. Mede hierdoor gingen Nelson en Winnie in april 1992 uit elkaar. In maart 1996 werd de echtscheiding aangevraagd.
In april 2003 werd Winnie veroordeeld tot vijf jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk wegens fraude en diefstal.