Een mens is werkloos als de persoon in kwestie tegen de bedoeling in geen betaald werk heeft. Werkloosheid is de toestand die zich voordoet als er werklozen zijn en de mate waarin zich dat voordoet. Werkloosheid is een trend van de laatste eeuwen. Met het ontstaan van de industriële revolutie worden dienstverbanden aangeboden om enerzijds de fabriek/werkgever over personen te laten beschikken om zodoende te kunnen functioneren, anderzijds de werknemer in staat te stellen om inkomsten te verwerven en daarmee te voorzien in de levensbehoeften.
Wordt iemand werkloos dan staat de persoon een financiële vergoeding ter beschikking. De hoogte en de duur van de uitkering zijn wettelijk bepaald. Een deel van de uit arbeid genoten inkomsten wordt belast om deze werkloosheidsuitkering te kunnen bekostigen.
De mate van werkloosheid wordt uitgedrukt in een 'werkloosheidscijfer' als zijnde het totaal aantal werklozen dat bij de arbeidsbureaus staat geregistreerd. Dit percentage wordt in diverse rekenmodelen gebruikt om te bepalen hoe een land er economisch voor staat.
