De ziekte ontstaat door besmetting met het virus, meestal door aanhoesten of lichamelijk contact. De incubatietijd is ca. 14 dagen. Na een prodromale fase van wat koorts en op verkoudheid gelijkende verschijnselen die een paar dagen duurt verschijnen de kleine met vocht gevulde blaasjes overal op het lichaam, vaak het eerst in de nek. Het aantal kan varieren van minder dan tien tot honderden. Na ongeveer een week zijn de meeste blaasjes ook weer verdwenen; wat rest is een enkel ondiep putje, vooral waar een bultje door een bacterie geinfecteerd is geraakt, bijvoorbeeld als gevolg van krabben.

De ziekte is erg besmettelijk, en de meeste mensen (meer dan 90 %) lopen het dan ook al in hun kindertijd op. Hoewel iemand de ziekte maar een keer kan krijgen, komt soms een secundaire infectie voor die de naam gordelroos draagt. Gevaarlijk is de ziekte alleen voor mensen die een slecht functionerend immuunsysteem hebben, bijvoorbeeld doordat zij geneesmiddelen tegen afstoting van een niertransplantaat slikken.

Het is de vraag of het verstandig is om kinderen uit de buurt van een waterpokkenlijder weg te houden - het is nagenoeg zeker dat zij de ziekte eens zullen doormaken en het is beter de ziekte als kind dan als volwassene te krijgen, aangezien hij bij volwassenen meestal wat erger verloopt. Vaccinatie is mogelijk maar wordt in Nederland nog niet routinematig gedaan.

Een bijzonder risco lopen (hoog)zwangere allochtone vrouwen die als kind geen waterpokken hebben gehad. Het kind loopt dan het risico met waterpokken ter wereld te komen wat een groot risico voor de baby met zich brengt. De kraamafdeling van een ziekenhuis is derhalve een plek waar kinderen met waterpokken beslist niet thuis horen.