De Romeinse bouwmeester Vitruvius, die leefde in de 1e eeuw na Chr, is vooral bekend doordat hij de auteur is van een aantal boeken over de bouwkunst (Tien Boeken over de Bouwkunst). Hierin wordt een aantal belangrijke theorieën omtrent het bouwen van gebouwen geponeerd. Zijn gedachten hebben tot op de dag van vandaag een inmense invloed gehad op de Europese bouwkunst. Zijn invloed rijkt ook tot aan de ontwerpers van steden en bijvoorbeeld de tuin- en landschapsarchitectuur. Een van zijn belangrijkste stellingen is dat de lengte, de breedte, de hoogte en de diepte van een gebouw de menselijke maat (de verhoudingen van het menselijk lichaam) dienen te weerspiegelen. Leonardo da Vinci's (1452-1519) beroemde tekening Uomini universali van het menselijk lichaam, passend in een cirkel en een vierkant is gebaseerd, op Vitruvius' theorie.
Het is onder meer in de renaissance dat de theorieën van Vitruvius een enorme verspreiding ondervinden. Hij is degene die op het Forum Romanum in Rome de afmetingen van de Curia, de vergaderzaal voor de Romeinse senatoren, voorschreef. Niet in de laatste plaats door de grote Italiaanse renaissancistische architect en bouwmeester Andrea Palladio (1508-1580), die in Venetië en in de omgeving van de lagune waarin de stad ligt een groot aantal paleizen en landhuizen bouwde, verspreidde zich zijn naam en faam.
Ook het functionalisme is een bedenksel van Virtrivius. Het functionalisme betekent dat bij een ontwerp of het gebruik van iets wordt uitgegaan van de functie die het voorwerp heeft. De schoonheid van een gebouw is zo, volgens Vitruvius, terug te vinden in de mate van functionaliteit - de "utilitas" - van het gebouw. Maar een pleidooi om duurzaamheid van de ontwerpen terug te vinden in een degelijke constructie van gebouwen is ook van de hand van Vitruvius.
Het degelijke ontwerp door Jacob van Campen van het Amsterdamse stadhuis op de Dam is volgens Vitruvius’ architectonische beginselen gebouwd. Verder ontwierp Vitruvius drie zuilenorden, waarbij de zuil (de ronde pilaar die bijvoorbeeld klassicistische bouwwerken vaak ondersteunt) de maat voert.
