James Joyce's Ulysses wordt regelmatig de beste roman van de 20ste eeuw genoemd, is het onderwerp geweest van veel kritiek en onderzoek en de oorzaak van veel verwarring. Maar wat wel eens vergeten wordt is dat het zeker ook de moeite waard is om te lezen. Ulysses is geschreven in de periode tussen 1914 en 1922 en vertelt het verhaal van Leopold Bloom op wat anders een gewone dag zou zijn geweest, 16 juni 1904. De titel verwijst naar Odysseus, de held van Homerus' Odyssee, maar de overeenkomsten zijn altijd impliciet, hoewel de hoofdstukken van het boek aanvankelijk titels hadden die aan de Odyssee ontleend waren (zie verderop).
16 juni wordt nu door fans van James Joyce wereldwijd gevierd als 'Bloomsday' en herdacht door activiteiten zoals academische symposia, toneelspel, lezingen uit ''Ulysses' etc.
Ulysses is een behoorlijk dik boek, de meeste edities tellen tussen de 800 en 1000 bladzijden. Op het eerste gezicht lijkt het nogal ongestructureerd, chaotisch en erg verwarrend. In feite is Ulysses goed gestructureerd - Joyce is er op ingenieuze wijze in geslaagd de structuur onzichtbaar te maken totdat we ernaar op zoek gaan. Enige tijd nadat het boek was gepubliceerd heeft Joyce twee schema's uitgegeven die alle links leggen met de Odyssee, en ook veel interne structuur uitleggen. Tot grote verwarring van eenieder verschillen deze twee schemas ontzettend op bepaalde plekken. Daarnaast vond de eerste uitgave van het boek in Frankrijk plaats en was het deels door niet-Engelstaligen geredigeerd, zoals bleek toen niet zo lang geleden het originele manuscript opnieuw werd bekeken en talloze raadselachtige grapjes etc. gewoon op lees- en transcriptiefouten bleken te berusten.
Elk hoofdstuk van Ulysses heeft een eigen orgaan, kleur, symbool, techniek en overeenkomsten tussen de karakters van dit boek en die van de Odyssee. Alhoewel de meeste publicaties de hoofdstuktitels eruit laten zijn deze van groot belang als men het boek wil doorgronden en de link wil leggen met het verhaal van Odysseus. (Dit zijn de Engelse titels van de hoofdstukken):
- Telemachus
- Nestor
- Proteus
- Calypso
- Lotus-Eaters
- Hades
- Aeolus
- Lestrygonians
- Scylla and Charybdis
- The Wandering Rocks
- Sirens
- Cyclops
- Nausicaa
- Oxen of the Sun
- Circe
- Eumaeus
- Ithaca
- Penelope
Penelope
Het laatste hoofdstuk van Ulysses bestaat uit acht enorme zinnen ((elk bladzijden lang, zonder interpunctie), geschreven vanuit het gezichtspunt van Leopold Bloom's vrouw Molly (een representatie van Penelope). Zij filosofeert voor zichzelf o.a. over seks en ongesteld worden. Joyce had ook de grootste moeite het boek door de censuur te krijgen omdat het aanvankelijk in brede kring als aanstootgevend werd gezien. Kate Bush gebruikte delen van de laatste zin als tekst voor haar lied The Sensual World.
stream of consciousness / monologue interieur
Is de stijl die in Ulysses eigenlijk voor het eerst wordt gehanteerd, waarin de gedachten van de hoofdpersoon als een soort ongebreidelde stroom worden opgeschreven. Externe Link
