Toneel is een activiteit waarbij personen op een podium en voor een publiek een spektakel tentoonspreiden, waarbij zij in de huid kruipen van een al dan niet fictief personage. Hierbij wordt gesproken door middel van dialogen of een monoloog. Een toneelstuk waarin niet gesproken wordt, noemt men een pantomime. Soms wordt toneel geïmproviseerd (bijvoorbeeld theatersport), maar meestal wordt een toneelstuk uitgevoerd dat door een toneelschrijver is geschreven.
Er bestaan professionele toneelgezelschappen, maar er zijn ook vele amateurs die toneelspelen. Iemand die toneelspeelt wordt toneelspeler of acteur/actrice genoemd, en heeft in veel gevallen een opleiding gevolgd op een toneelschool.
Ook andere medewerkers zijn nodig om een toneelstuk te kunnen opvoeren: een regisseur, geluids- en lichttechnici, decorbouwers, kostuumontwerpers, een grimeur, logistieke medewerkers, eventueel een souffleur...
Traditionele vormen van toneel die al in de klassieke oudheid bestonden zijn de tragedie en de komedie. In de middeleeuwen ontstond volkstoneel, waaronder de klucht. Rond de paastijd werd een passiespel gespeeld. Later ontwikkelden zich mengvormen en nieuwe vormen van toneel, zoals de tragi-komedie, historische stukken en absurdistisch toneel.
zh-cn:戏剧 zh-tw:戲劇