Tagoror  

Encyclopedie




Toepen

Toepen is een kaartspel.

De kaarten

Toepen wordt gespeeld met 32 kaarten. Van iedere 'kleur' (ruiten, schoppen, harten en klaveren) zijn boer, vrouw, heer, aas, zeven t/m tien in het spel. De kaartvolgorde van hoog naar laag: tien - negen - acht - zeven - aas - heer - vrouw - boer.

Aantal spelers

In het algemeen wordt toepen gespeeld met vier spelers, het kan echter met twee tot acht spelers gespeeld worden. Elke speler krijgt vier kaarten, waardoor er 8 (twee spelers) tot 32 (8 spelers) kaarten in het spel zijn.

Het delen van de kaarten

De deler schudt de 32 kaarten (zoveel hij wil) en geeft met de klok mee iedere speler 2 keer 2 kaarten (dus hij deelt 2 rondes, iedere ronde iedere speler 2 kaarten) beginnend bij de speler links van hem.

De inzet

Vantevoren moet je afspreken waar je om speelt. Het kan bijvoorbeeld om geld of om bier, maar standaard is spelen om punten die worden opgeschreven. De winnaar van één rondje toepen krijgt geen punten aangeschreven, de verliezer(s) kan er tussen de één en het maximale aantal afgesproken aangeschreven krijgen. Stel er is afgesproken tot de tien, dat wil zeggen degene die tien punten heeft is af. Je speelt met (bijvoorbeeld) 4 spelers. Je kan dan afspreken dat de eerste die eraf ligt bier moet halen, of je zegt: degene die het laatst overblijft (nadat er dus al 3 van de 4 spelers af zijn) krijgt van alle andere spelers een euro of een pilsje. Het kan allemaal...

Doel van het spel

De bedoeling van het hele spel is de vierde 'slag' te halen, dat wil zeggen de vierde ronde (wanneer iedereen zijn laatste kaart weggooit) de hoogste kaart te hebben met de juiste kleur (H/R/K/S) van de kaart waarmee uitgekomen is in de laatste ronde. En dit net zoveel rondes totdat een speler op het afgesproken maximale aantal punten staat (de verliezer).

Begin van het spel

De speler na de deler mag als eerste een kaart opgooien (uitkomen). De andere spelers moeten één voor een kleur (H/R/K/S) bekennen (iemand speelt harten, dan moet jij ook harten spelen als je die hebt). Kan een speler niet bekennen, dan mag hij zelf weten welke kaart hij opgooit.

Vervolg van het spel

Degene die in de eerste ronde (zie Begin van het spel) de hoogste kaart opgooit in de juiste kleur, mag in de ronde daarna als eerste uitkomen. Dit gaat zo door totdat vier rondes gespeeld zijn (de kaarten zijn dan op).

Toepen (of kloppen)

Als je goede kaarten hebt, en verwacht dat je de laatste ronde (en daarmee het spel) wint, kun je ten alle tijde gedurende een potje toepen. Dat doe je door op tafel kloppen en/of "toepen" te roepen. Dit wordt ook wel kloppen genoemd. Degene die meegaat ('kijkt') en verliest krijgt 2 punten, degene die past krijgt er 1. Wordt er gedurende een heel potje niet getoept, dan krijgen alle verliezers 1 punt en de winnaar geen. Na een toep zeggen of je meegaat of past moeten de spelers 1 voor 1 op volgorde vanaf de toeper met de klok mee doen. Verliest de klopper, dan krijgt hij er natuurlijk ook 2 punten bij.

Degene die meegaat/meegaan, kan/kunnen nu overtoepen. De inzet wordt dan met een punt verhoogd, passen op de tweede toep levert 2 punten op, kijken en verliezen 3 punten. Dit toepen kan doorgaan tot het maximale aantal gestelde punten. Stel je staat op 8 punten en speelt tot de tien. Je kijkt bij een eerste klop, dus je speelt voor je zogenenaamde 'dood'. Als je die ronde verliest, sta je immers op het afgesproken maximum van 10 punten, en heb je het spel verloren. Aangezien je speelt voor je dood, kun jij niet meer overkloppen, maar een ander (met minder punten) mag dat nog wel. Als dit gebeurt speel je automatisch mee, als je past krijg je immers zoveel punten dat je automatisch het spel verloren hebt. Verliest degene die toept voor 3 punten, dan krijgt hij dus ook 3 punten. Verlies jij, dan krijg je 'maar' 2 punten, maar dan ben je toch al dood.

Als je klopt, kun je zelf niet over je eigen klop overkloppen. Je mag pas weer overkloppen als iemand anders tussendoor ook geklopt heeft en jij die klop gekeken hebt.

Armoede

Als er een rondje gespeeld is, worden de punten van iedereen opgeschreven. Na een aantal rondjes en de afspraak is bijvoorbeeld '10 punten is af', kan het zijn dat er iemand op 9 punten staat. Dit wordt armoede genoemd (1 punt erbij en hij is af/dood). Armoede telt als een klop; er wordt dus sowieso voor één punt extra gespeeld. De overige spelers die geen armoede hebben, mogen na het delen hun kaarten kijken en zeggen of ze meegaan ja of nee. Zijn er twee of meer armoedes en alle overige spelers passen, dan moeten de armoedespelers tegen elkaar spelen. Dan vallen dus alle armoedespelers behalve 1 af. Is er 1 armoedespeler en de rest kijkt niet, dan wint de armoedespeler het rondje en krijgen de andere spelers gewoon een punt. Zeggen of je armoede kijkt moet voor de eerste kaart opgegeooid wordt op volgorde van spelers met de klok mee, beginnend vanaf degene met armoede, niet vanaf degene naast de deler!

Speelvarianten

Hierboven is de basis van het toepspel beschreven. Er zijn heel wat verschillende toepspellen te bedenken en veelal gelden huisregels. Zo is het bij sommigen de gewoonte dat je je kaarten mag wisselen als je vier prenten of 3 prenten en een zeven hebt. Ook de zogenaamde 'toep' (4 dezelfde, bijvoorbeeld vier boeren) wordt overal anders gewaardeerd. Verder kan met de 5-kruizenregel gespeeld worden: win je vijf potjes achtereen, dan vliegt degene met het laagst aantal punten (op de speler met vijf kruizen na) eraf. Ook wordt in de ronde waarin armoedespelers tegen elkaar spelen, wel met acht kaarten per persoon gespeeld.

Overig

Voorbeeldje van opschrijven van punten:
Jan1 x 2 3 x 4 5 6 7
Piet x 3 x 4 6 8 10
Klaas 1 2 4 6 7 x x x x x
Hein 1 3 4 5 7 10

  • Jan is een zogenaamde lijntoeper (of lijnpasser): dwz nooit kijken en dus 2 punten krijgen, alleen zelf kloppen met waterdichte kaarten en winnen.
  • Piet is een aanvallende speler, veel kloppen en kijken, risico: veel punten eraan krijgen in 1 potje.
  • Klaas is de berekende toeper: past, kijkt en wint uiteindelijk door de 5 kruizenregel.
  • Hein is de aanvallende speler zonder geluk, kijkt en klopt veel, maar weet niet te winnen.



Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.