{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Algemeen |----- | Naam | Thorium |----- | Symbool | Th |----- | Atoomnummer | 90 |----- | Groep | Scandiumgroep |----- | Periode | Periode 7 |----- | Blok | F blok |----- | Reeks | Actiniden |----- | Kleur | zilver wit |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Chemische eigenschappen |----- | Atoommassa (u) | 232,04 |----- | Elektronenconfiguratie | [Rn]6d6d2 7s2 |----- | Oxidatietoestanden | +4 |----- | Elektronegativiteit (Pauling) | 1,3 |----- | Atoomradius (pm) | 180 |----- | 1ste Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 608,51 |----- | 2de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1109,59 |----- | 3de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1929,72 |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Fysische eigenschappen |----- | Dichtheid (kg×m-3) | 11720 |----- | Hardheid (Mohs) | ## |----- | Smeltpunt (K) | 2023 |----- | Kookpunt (K) | 5000 |----- | Aggregatietoestand | Vast |----- | Smeltwarmte (kJ×mol-1) | 19,2 |----- | Verdampingswarmte (kJ×mol-1) | 525 |----- | van der Waals straal (pm) | ## |----- | Kristalstruktuur | ## |----- | Molair volume (10-6m3×mol-1) | 19,80 |----- | Dampdruk (Pa) | ## |----- | Geluidssnelheid (m×s-1) | ## |----- | Specifieke warmte (J×kg-1×K-1) | 120 |----- | Elektrische weerstand (μ&Omegacm) | 13 |----- | Warmtegeleiding (W×m-1×K-1) | 54 |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | Meest stabiele isotopen |---- | colspan=2 | {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width=100% |----- ! Iso ! RA (%) ! Halveringstijd ! VV ! VE (MeV) ! VP |---- | 228Th | syn | 1,9131 j | &alpha | 5,520 | 224Ra |---- | 229Th | syn | 7880 j | &alpha | 5,168 | 225Ra |---- | 230Th | syn | 7,538×104 j | &alpha | 4,770 | 226Ra |---- | 232Th | 100 | 1,405×1010 j | &alpha | 4,083 | 228Ra |} |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | SI eenh. & STD worden gebruikt tenzij anders aangegeven. |}
Buurelementen
{| border=1 bgcolor=#F9FFFF |----- |La |Ce |Pr |----- |Ac |Th |Pa |}
Thorium is een scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90.
Thorium is genoemd naar de Scandinavische oorlogsgod Thor, het komt in grote hoeveelheden voor in het mineraal thoriet (een thoriumsilikaat) en in thorianiet (een thorium-uranium oxide), het komt ook voor in monaziet. Het element is niet erg zeldzaam, het komt ongeveer even vaak voor als lood.
Het element is radioactief, maar het telt een aantal langlevende isotopen, bijvoorbeeld 232Th heeft een halfwaardetijd τ = 1,41*1010 jaar. Zelf is het dus niet bijzonder actief, maar de verval producten zijn dat wel. Het vervalt echter in 6 alfa en 4 beta stappen tot 208Pb en onderweg vormt het onder andere het edelgas 220Rn dat gevaar voor besmetting oplevert.
Thorium zelf is een zacht, zilverwit metaal dat zich goed bewerken laat. Het is vrij stabiel aan de lucht. Het metaal zelf wordt niet veel toegepast. Van alle oxiden heeft ThO2 het hoogste smeltpunt (3300o). Het is veel toegepast in gaskousjes in gaslampen en wordt wel in andere hoge-temperatuur toepassingen gebruikt. Thoriumglas heeft een hoge brekingsindex en wordt wel gebruikt in optische elementen, zoals lensen van hoge kwaliteit.
Thorium kan ook in plaats van uraan gebruikt worden voor de opwekking van kernenergie. Er ligt zelfs meer energie opgeslagen in thorium dan in uraan. Er zijn thoriumreactoren, vooral van Canadese makelij, maar zij zijn nooit erg belangrijk geworden. Zij produceren geen splijtstoffen die in een bom gebruikt kunnen worden en dat is natuurlijk een groot nadeel. Bij gebrek aan militair potentiëel is er namelijk veel minder geld beschikbaar voor wetenschappelijk en technologisch onderzoek.
Hoewel thorium tot de actiniden gerekend wordt, is de elektronen configuratie [Rn]6d27s2 en niet [Rn]5f17s27p1 Het is dus zeker gerechtvaardigd ook een verband te zien met elementen als Zirkonium en Hafnium. Toen de verdere (transurane) actiniden nog niet bekend waren werd het element ook meest onder Hf in de titaangroep (4) geplaatst. Het meest voorkomende oxidatiegetal is dan ook +4 (als Th4+), hoewel lagere oxidatietoestanden ook voorkomen.
Zie ook:
- Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopen tabel
- Lijst met elementen
- Naburige elementen
Externe links: - Zeer uitgebreide informatie over alle elementen op webelements (engels)
Oproep
Deze pagina is nog niet ingevuld. Op de Engelstalige Wikipedia (zie boven) staat voor de meeste bekende elementen uitgebreide informatie. Het zou natuurlijk leuk zijn als de Nederlandstalige Wikipedia net zo volledig zou zijn. Wie aan de omzetting wil bijdragen is hartelijk welkom. De tabel invullen is een mooi begin.
Zie artikel over Waterstof voor een voorbeeld. Zie voor tips Wikipedia: Project Scheikundige Elementen
