Table of contents

1 Geschiedenis 2 Albums (Verenigd Koninkrijk) 3 Films 4 Boeken 5 Externe link

Geschiedenis

De muziek van de Beatles maakte oorspronkelijk deel uit van de Merseybeat en ontwikkelde zich vanaf 1963 explosief. Waren de eerste singles gebaseerd op een drietal akkoorden en inhoud a la Love Me Do (de eerste single), al snel werden nieuwe instrumenten en akkoorden ingebracht en wordt de muziek complexer. De vierde single She Loves You is een klassieker, die hoewel in 1963 geschreven, nog moeiteloos past in de huidige tijd. Later wordt de sitar ingebracht (1965, Norwegian Wood) en wordt voor het eerst een strijkorkest gebruikt voor McCartney's Yesterday (1965).

Ook beginnen de Beatles aan films. De film A Hard Day's Night (1964) is een zwart-wit comedy, eveneens een klassieker. Help van een jaar later is daarentegen een slap verhaaltje in kleur, aangevuld met tamelijk sterke muziek. Verder verschijnen Magical Mystery Tour (1967), Yellow Submarine (1968) en Let it Be (1970).

De eerste succesjaren kenmerkten zich door een type massahysterie die zich moeilijk in woorden laat vatten. De Britse pers noemde het in 1963 heel treffend Beatlemania. Hadden de Beatles in dat jaar alleen nog nationaal succes en, heel opmerkelijk, ook in Zweden later dat jaar, vanaf januari 1964 veroverde de groep ook de rest van de wereld. In Australie, de Verenigde Staten, Europa en Azie werden de Beatles plots populair.

Sommige musicologen wijzen erop dat Lennon en McCartney vakkundige componisten zijn. Er wordt gewezen op overeenkomsten met het werk van Bach en Beethoven. De structuur van de muziek wordt geanalyseerd. De Amerikaanse media kregen in 1963 lucht van wat er in Engeland gebeurt en stuurden schamperende verhalen naar huis over die Britse ragebollen met hun schreeuwmuziek. Het wordt zeker niets met deze muziek in Amerika, vonden ze eensgezind. Het was allemaal al eens gedaan. In februari 1964 traden de Beatles op in de Ed Sullivan Show waar 73 miljoen mensen naar keken. Naar verluidt zou er tijdens die uitzending geen criminaliteit zijn geweest. In april 1964 bezetten de Beatles de eerste vijf plaatsen van de Billboard Top 100. Gedurende 1964 en 1965 zijn de Beatles zeer druk met reizen en optreden. Toernees in Azie, Europa, Australie en de Verenigde Staten werden afgewisseld met studiowerk in London en met filmopnames voor A Hard Day's Night en Help. Het klassieke album Rubber Soul werd eind 1965 afgeraffeld om de deadline voor de kerstmarkt te halen. Menige andere groep zou onder de druk zijn bezweken.

Mede daarom stopten de Beatles in 1966 met toeren. Op 29 augustus 1966 was het laatste concert (Candlestick Stadium, San Francisco). De druk van het reizen valt de leden uiteindelijk te zwaar. Zo zijn er problemen in Amerika na de uitspraak van Lennon dat de Beatles populairder zijn dan Jezus, worden de Beatles in de Philippijnen vrijwel gemolesteerd en afgeperst nadat ze per ongeluk presidentsvrouw Imelda Marcos vergeefs hadden laten wachten op een bezoek voor een diner, en worden ze in Japan behandeld alsof ze gevangenen zijn. Bovendien hebben de Beatles inmiddels muzikale ideeen ontwikkeld die niet op het podium kunnen worden uitgevoerd. Zo zijn de songs van het monumentale album Revolver, dat in de zomer van 1966 uitkomt, nooit live uitgevoerd hoewel ze tussen de toernees door wel worden opgenomen. De studiojaren breken dan aan.

Op 1 juni 1967 verschijnt het album Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band, een album dat de essentie vormt van de jaren 60. Hoewel van het album geen singles worden getrokken is het album bij iedereen bekend. De opnames van de nummers Strawberry Fields Forever en Penny Lane worden gebruikt om deze vroeg in 1967 op single met dubbele A-kant uit te brengen en komen niet op de elpee. De elpee stelt de Beatles voor als een andere groep, Sergeant Pepper. De extravante cover (met songteksten, een noviteit in de popmuziek) is beroemd om zijn collage aan beroemdheden waaronder de Beatles zelf die Pepper bewonderen. In 1968 gaan de Beatles echter weer de andere kant op en brengen de dubbelelpee The Beatles uit, beter bekend als The White Album, vanwege de minimalistische witte hoes.

Wanneer in de zomer van 1967 manager Brian Epstein overlijdt, betekent dat langzaam het begin van het einde voor de Beatles. Ze willen voortaan zelf hun zaken regelen. Met Kerstmis 1967 brengen ze Magical Mystery Tour uit, als een TV-film en een bijbehorende EP. De film flopt genadeloos, wegens slechte ideeen, slechte filmopnames en rammelend script. Bovendien zendt de BBC de film in zwart wit uit, een blunder in een tijd waarin alles om kleur draait. Ook gaan de Beatles in zaken. Apple Corps wordt opgericht, met onder meer een kledingpoot, een filmafdeling en een muzieklabel. Apple Corps is matig succesvol, de Beatles verliezen al snel de interesse in het zakendoen en maken liever muziek. De kledingpoot wordt al wegens enorme verliezen opgeheven door de complete inventaris weg te geven. Op het Apple label verschijnt Hey Jude als eerste single, en worden namen als Mary Hopkin en Jacky Lomax binnengehaald. De filmafdeling maakt zowaar nog wat winst. Yellow Submarine (1968), een film gebaseerd op de gelijknamige hit uit 1966, is een redelijk succes, ondanks dat de Beatles zich er amper mee bemoeien.

Wanneer de Beatles bezig zijn met de opnames voor de The White Album valt de groep verder uit elkaar. Paul McCartney heeft zich officieus opgeworpen als de leider van de groep nu Brian Epstein overleden is en strijkt daarmee John Lennon tegen de haren in, die de groep heeft opgericht. Lennon op zijn beurt sleept zijn nieuwe liefde Yoko Ono overal mee en dus ook de studio in, waar haar aanwezigheid niet wordt gewaardeerd door de overige Beatles. Verder wordt Lennon's muziek door Ono's invloed extravaganter en heeft hij songs en singlevoorstellen die voor de overige Beatles te apart zijn (What a Shame Mary Jane Had A Pain At The Party wordt door hen voor release tegengehouden, Give Peace A Change en Cold Turkey zal Lennon later met een eigen Plastic Ono band buiten de Beatles om uitbrengen). Ringo Starr kan niet tegen de ruzies, kapt er mee en komt pas na twee weken en na aandringen van de overige leden weer terug.

Januari 1969 brengt de opnames van het Get Back project, een project om weer terug te keren naar de eenvoud van vroeger. De bedoeling is om weer lekker op te nemen en weer te toeren zonder allerlei toestanden er om heen en dat alles zou dan worden gefilmd, er zou een toernee komen, een single en een album. Dat project faalt eveneens. Er wordt niet getoerd, in plaats daarvan komt er het rooftop concert van 30 januari 1969 in London, de elpee komt er ook niet, alleen een single (Get Back) en de film laat zien hoe de groep uit elkaar valt, geillustreerd door de ruzie tussen George Harrison en Paul McCartney. George Harrison scheidt er ook tijdelijk mee uit en gaat naar zijn ouders om alles eens flink te overdenken.

Nog eenmaal vlammen de Beatles. Met Abbey Road brengen ze hun laatste klassieke elpee uit in september 1969. Stuk voor stuk klassieke opnames waarbij de ruzies even opzij worden gezet. Kant 2 bevat een medley van onaffe songs die aan elkaar zijn geregen. De plaat eindigt heel veelzeggend met The End (latere uitgaven vermelden Her Majesty als laatste nummer. Bij de eerste release was het niet bekend dat dit stukje uit de medley achteraan was geplakt. Deze persing is gehandhaafd en de hoes aangepast). John Lennon kondigt vervolgens aan eruit te willen stappen, maar het nieuws wordt stilgehouden. Na een promotionele photoshoot in september 1969 worden de leden echter niet meer samen gezien.

In april 1970 verschijnt nog Let It Be, een opgepoetst en opgeleukt album met opnames van de Get Back Sessies waar de Beatles geen interesse meer voor hebben, tegelijk met de film. Geen van de Beatles komt opdagen bij de premiere. Op hetzelfde moment brengt Paul McCartney zijn eerste solo-elpee uit (McCartney), met een zelf afgenomen interview in de hoes gestoken waarin hij verklaart dat de Beatles voorbij zijn. "I didn't leave the Beatles. The Beatles have left The Beatles, but no one wants to be the first to admit it", zal Paul McCartney later verklaren.

Er wordt in de jaren 70 nog meermalen gepoogd om de groep weer bij elkaar te krijgen. McCartney en Lennon zijn in 1974 zelfs nog bij elkaar om wat te jammen, maar van blijvende samenwerking is geen sprake. Wanneer John Lennon op 8 december 1980 voor zijn huis (Dakota Building aan 72nd street, New York) door Mark David Chapman wordt vermoord, zijn de Beatles echt voorbij.

Hoewel de groep feitelijk maar acht jaar platensucces heeft gekend is het oeuvre indrukwekkend te noemen. Hoogtepunten in het repertoire zijn de albums A Hard Day's Night (1964, soundtrack van de klassieke film), Revolver (1966), Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967) en Abbey Road (1969). Maar feitelijk zijn alle albums verplichte kost.

In 1995 en 1996 brengen George Harrison, Paul McCartney, Ringo Starr en Yoko Ono drie dubbel-CD's, Anthology getiteld, uit die speciale versies en outtakes bevatten van Beatles-nummers. De nieuwe singles Free As A Bird en Real Love, waarvoor audiocassettes van John Lennon als basis dienden, brengen The Beatles opnieuw onder de aandacht van het grote publiek. De Anthology-CD's worden in 1996 gevolgd door een documentaire (waarvan een deel als televisie-documentaire wordt uitgebracht) en in 2000 door een boek waarin "het verhaal van The Beatles wordt verteld door The Beatles zelf".

In november 2003 brengen de twee overgebleven Beatles, Ringo Starr en Paul McCartney, nog een album uit genaamd Let it Be.. naked, een remake van het oude album Let it Be, maar dit keer zonder Phil Spector's overdreven muzikale overdaad.

Albums (Verenigd Koninkrijk)

• http://beatles.startkabel.nl