Tempera is een verfsoort die vooral in de Middeleeuwen werd gebruikt. Tempera werd ook gebruikt in Russische iconen en bij het verluchten van manuscripten.

Sinds de uitvinding van olieverf heeft tempera veel terrein verloren. Het werd nog wel vaak voor de onderschildering gebruikt. Tempera verf is vrij dof, en verkrijgt pas glans door het vernis. Tempera wordt aangebracht op een witte ondergrond van krijt of gips. Het woord tempera komt van het Latijnse van temperare dat mengen betekent. Men denkt dat tempera is uitgevonden in Egypte, tijdens de Romeinse tijd.

Tempera werd gemaakt door het met de hand samenwrijven van droge, poedervormige, pigmenten, vermengd met eidooierdooier en water. Dit tempera recept is rond 1390 voor het eerst opgeschreven door Cennino Cennini in zijn boek Il Libro del l'Arte. Het eigeel is van zichzelf een emulsie van olieachtige stoffen en water, waarin eiwitten zijn opgelost. Als de tempera droogt, verdampt eerst het water, waarna de eiwitten denatureren en niet meer in water oplosbaar zijn. De olie schijnt chemisch niet te veranderen bij het droogproces, maar houdt de verflaag soepel. Schilderijen gemaakt met tempera hebben de eeuwen doorstaan.

Een emulsie op basis van eiwit schijnt ook wel gebruikt te zijn. Door de emulsie van ei werden andere materialen gemengd, zoals honing, gestremde melk (caseïne) en verschillende plantaardige gomsoorten. Ook werd er wel olie doorheen gemengd, en men denkt dat zo langzamerhand de olieverf is uitgevonden.

Tempera droogt snel en is bovendien aan bederf onderhevig. De kunstenaar moest daarom telkens opnieuw zijn verf aanmaken. Niettemin beleeft tempera van tijd tot tijd een revival en wordt het door kunstenaars herondekt, waarbij vooral de frisse kleuren erg aanspreken.