Telefoon

Foto: Jorge Francisco

Foto: Gilles van Leeuwen

Een telefoon is een toestel waardoor men kan spreken met iemand die eveneens met het telefoonnetwerk verbonden is. Het telefoonsysteem maakt het mogelijk dat twee mensen een gesprek voeren, terwijl zij zich buiten gehoorbereik van elkaar bevinden. Telefoons zijn niet meer weg te denken uit de samenleving.

Table of contents

1 Geschiedenis van de telefoon
2 Werking van de telefoon
3 De telefoon vroeger en nu
4 Telefoonkabels
5 verwante onderwerpen

Geschiedenis van de telefoon

De telefoon werd uitgevonden door Antonio Meucci en niet door Alexander Graham Bell zoals veel geschreven wordt. Bell is naar alle waarschijnlijkheid na een patentaanvraagpoging van Meucci waarbij allerlei papieren 'zoek' geraakt zijn en strandde op geldgebrek, met het idee aan de haal gegaan en heeft dit wel tot een patent weten te brengen.

Werking van de telefoon

De telefoon zet geluidstrillingen met behulp van een microfoon om in elektrische trillingen. De elektrische trillingen worden eventueel nog gedigitaliseerd met een ADC (analoog-digitaal converter). Digitale signalen kunnen in de centrale zeer efficient worden verwerkt en verzonden. Aan de andere kant van de verbinding vindt de decodering van het elektrische signaal weer plaats, bij digitale signalen door een DAC (digitaal-analoog converter) en vervolgens worden de elektrische trillingen door een luidsprekertje omgezet naar hoorbare luchttrillingen. Beide partijen hebben een microfoon en een luidspreker zodat het verkeer in twee richtingen plaats kan vinden.

Een belangrijk element in het geheel vormt ook de telefooncentrale waar de verbindingen die de gebruikers aanvragen tot stand worden gebracht. Gebeurde dit in de beginjaren van de telefoon nog met de hand door een telefonist(e), en daarna door mechanische telefooncentrales, tegenwoordig worden nagenoeg alle telefoonverbindingen door computercentrales tot stand gebracht. Parallel hiermee is de overgang van de draaiende kiesschijf die reeksen impulsen afgaf naar het drukknopkiezen met tonen van verschillende frequentie verlopen. De verbinding wordt gemaakt tussen twee abonnees. Elke aansluiting krijgt hiertoe een uniek Telefoonnummer toegekend. De intensiteit van het telefonberkeer in een centrale of op het net wordt aangegeven in Erlang

Het woord telefoon is afgeleid van het grieks: tele (=ver) en phone (=geluid). In het Nederlands "ver spreken".

De telefoon vroeger en nu

De eerste telefoons hadden niet echt een hoorn. Ze hadden een microfoon op het toestel en een los oorstuk als hoorn. Een microfoon was om in te praten en met het oorstuk kon je de persoon aan de andere kant van de lijn horen. Dan was er ook nog een haak voor het oorstuk. Later werden de microfoon en het losse oorstuk samen een hoorn.

Het ontwerp van telefoons is veel veranderd. Vroeger had je hele grote telefoons. Nu heb je telefoons met draad en telefoons zonder draad: draadloze telefoons die gekoppeld zijn aan een vaste telefoonaansluiting, en mobiele telefoons, zelfs hele kleine.

Telefoonkabels

Vroeger waren de telefoondraden opgehangen aan palen boven de grond of aan de daken van de huizen. Omdat ze zo hoog hingen sloeg de bliksem er vaak in. Dat veroorzaakte storingen. De kabels werden ook vroeger al van koper gemaakt. Dat koper was zwaar en duur. Ze waren ook erg dik. Dat moest in die tijd wel, omdat er in dunnere kabels meer verliezen optreden. Een telefoonkabel bestaat meestal uit verschillende paren. Dit wil zeggen dat de twee gelijders die een verbinding vormen getorst (twisted) zijn, dit om overspraak te voorkomen. De paren worden herkend door een kleurenkode. Deze is gevormd per vijf bestaande uit telkens één kleur met de vijf basiskleuren (de eerste vijf paar zijn: wit/blauw wit/oranje wit/groen wit/grijs en wit/bruin, vervolgens rood vijf maal, zwart enz.)

Tegenwoordig worden glasvezelkabels veel gebruikt voor telefoonverkeer tussen telefooncentrales. Glasvezels zijn haardunne, buigzame vezeltjes van zeer zuiver en helder glas. Lichtflitsen kunnen met de lichtsnelheid door glasvezel heen reizen zonder dat ze veel verzwakken. De signalen zijn ongevoelig voor ruis, zodat ze niet beschadigd aankomen.

Er is ook een techniek ontwikkeld die gebruik maakt van het bestaande kabelnetwerk (coax) voor teledistributie. De telefoniesignalen worden digitaal verzonden samen met de beeldinformatie van de TV-kanalen. Ondanks dat deze techniek digitaal is, is het grote nadeel dat de ISDN norm niet ondersteund wordt.

Draadloze straalverbindingen tussen centrales worden veel gebruikt in moeilijk bereikbare gebieden. Satelietverbindingen kunnen toegepast worden tussen individuele abonnees en de operator.

Pogingen om een wereldwijd netwerk via satelietverbinding op te zetten zijn tot dus ver met een financiele kater afgesprongen (Motorola).

Ook het internet biedt de mogelijkheid een gesprekskanaal op te bouwen en de videotelefoon waar men jaren over spreekt lijkt dichter bij dan ooit, bovendien erg betaalbaar en heel aanvaardbaar wat de kwaliteit betreft.

Het begrip spraakoverdracht via telefoon is niet meer eenduidig, door de digitalisatie is het overbrengen van spraak en data niet meer te onderscheiden. Beeld, data, spraak het kan allemaal via hetzelfde medium. De twee blikken doosjes met het draadje ertussen gespannen uit mijn jeugd ligt schijnbaar veraf.

verwante onderwerpen

antwoordapparaat -- nummermelder -- modem -- fax -- telefooncentrale -- telegraaf -- ISDN -- ADSL -- telefooncel-- GSM -- Telefoonnummer -- De ontbrekende pagina uit het telefoonboek

Encyclopedie

Geschiedenis van de telefoon

Werking van de telefoon

De telefoon vroeger en nu

Telefoonkabels

verwante onderwerpen