Jozef Stalin werd geboren in Gori in Georgië, als zoon van een schoenmakersknecht. Zijn moeder was een dochter van een lijfeigene. Na 5 jaar priester-studie brachten zijn revolutionaire denkbeelden hem in contact met de bolsjewieken, door wie hij de man van staal (Stalin) werd genoemd.

Na de dood van Lenin in 1924 wist Stalin na een machtsstrijd (met als belangstrijkste tegenstrever Trotski) zich van de macht in partij en staat van de prille Sovjetunie meester te maken in 1928 en hield die vijfentwintig jaar in handen. Hij maakte de Sovjetunie tot een geduchte mogendheid. Tijdens zijn regime werden miljoenen Sovjetburgers om het leven gebracht, waaronder directe tegenstanders, maar ook gehele bevolkingsgroepen op basis van nationaliteit, ethniciteit, graad van genoten onderwijs, beroep en andere karakteristieken.

Stalin liet zich meer en meer vereren als de onbetwiste leider van het internationaal communisme, maar enkele jaren na zijn dood kwam plotseling een eind aan de cultus rond zijn persoon en al onder Nikita Chroesjtsjov begon een periode van destalinisatie.

Zie ook: De dood van Stalin, stalinisme.