Een spiraaltje is een klein plastic T-vormig voorwerp dat voor anticonceptie in de baarmoeder wordt gebracht. Het spiraaltje is (2003) de meest breed gebruikte en de goedkoopste manier van lange-termijn anticonceptie die ook weer ongedaan gemaakt kan worden.

Inbrengen en verwijderen van het spiraaltje moet gebeuren door een arts. Het blijft zolang de vrouw geen kinderen wil in de baarmoeder aanwezig.

Een type spiraaltje (Myrena) bevat een hoeveelheid progestine, een hormoon, die over de loop van 5 jaar vrijkomt. Na die tijd moet dit type worden vervangen. Een ander type spiraaltje bevat koper en kan tot 10 jaar in de baarmoeder blijven. Het spiraaltje beïnvloedt het endometrium, maar het is niet precies bekend hoe.

Doordat niet iedere dag onderhoud van een spiraaltje nodig is, is het spiraaltje in de praktijk betrouwbaarder dan de anticonceptiepil. Aangezien het de uitwisseling van lichaamsvloeistoffen niet verhindert, kan het spiraaltje de overdracht van seksueel overdraagbare aandoeningen niet voorkomen.

Bijwerkingen

In sommige gevallen is het spiraaltje oncomfortabel. Behalve bij het hormoonspiraaltje kan de menstruatie overvloediger en pijnlijker worden. Bovendien kan het de vrouw gevoeliger maken voor sommige typen van ontstekingen van de baarmoeder.

Een studie heeft opgeleverd dat vrouwen die een spiraaltje met koper droegen tot twee maal de normale hoeveelheid koper in hun bloed hebben. Dit is koper direct afkomstig van het spiraaltje zelf. Alhoewel de geobserveerde niveaus niet acuut giftig zijn, is het niet bekend of dit op lange termijn de gezondheid kan beïnvloeden.

Het gebruik van het spiraaltje met hormonen leidt na enkele maanden vaak tot een sterk afgenomen menstruatie. Daarom wordt dit spiraaltje ook wel voorgeschreven als anticonceptiemiddel voor vrouwen met een zware menstruatie. De eerste maanden is er wel vaak sprake van tussentijds bloedverlies.

Sommige vroege modellen spiraaltjes hebben de baarmoeder van veel vrouwen die ze droegen beschadigd, waarbij een belangrijk deel van hen onvruchtbaar is geworden. Deze modellen zijn al lang niet meer verkrijgbaar.

Ander gebruik