Spinnen

Spinnen

Dit artikel beschrijft de techniek om uit losse vezels een draad te maken. Zoekt u een andere betekenis van spinnen, gaat u dan naar spinnen (kat) of spin (insect).

Spinnen is een eeeuwenoude techniek om uit losse vezels een draad te maken. Van de vezels zijn een aantal geschikt, zoals onder andere, wol, vlas en katoen. De korte vezels van deze materialen zijn niet geschikt om mee te werken, bijvoorbeeld om te weven, te naaien, te breien of te haken. Om er bruikbare draden van te maken moeten we deze eerst bewerken.

Table of contents

1 Kaarden
2 Spinproces

2.1 Spinnen met een gewicht van steen
2.2 Spintol
2.3 Spinnewiel
2.4 Spinmachines

3 Opslaan van de gesponnen draden
4 Twijnen
5 Verven
6 Beitsen

Kaarden

Als eerste handeling moeten de losse vezels voorbereid worden, het vuil moet eruit worden gehaald en de vezels moeten in één richting op komen te liggen. De bewerking hervoor wordt kaarden genoemd. Hiervoor kan zowel een kaardrol als kaardplanken worden gebruikt. De kaardrol bestaat uit twee rollen die over de hele opppervlakte bezet zijn met korte haakjes. De rollen zitten dicht tegen elkaar geplaatst in een houder. Tijdens het ronddraaien met een handel, wordt er bijvoorbeeld een stuk vacht van een schaap tussen de rollen geduwd, ontstaan er vezels die in een richting komen te liggen. Hetzelfde effect wordt bereikt met de kaardplanken c.q. borstels. De planken hebben een licht gebogen vorm en zijn ook bezet met kleine haakjes over de hele oppervlakten. Het kaarden met borstels gebeurt als volgt: in beide handen wordt een borstel genomen, het stukje vacht wordt op een van de borstels gelegd, en door nu een korte trekkende beweging te maken worden de vezels een kant op getokken.

Spinproces

Het spinnen is erop gebaseerd dat door het in elkaar draaien van de losse vezels, er een langere en sterkere draad kan ontstaan. Dit kan gebeuren met verschillende hulpmiddelen. De allereenvoudigste manier is met de vingers, maar daarmee ontstaat een onregelmatige draad. Bovendien gaat het spinnen dan erg langzaam.

Opslaan van de gesponnen draden

Volle klossen met gesponnen draad kunnen worden opgeslagen in een kloshouder. Een kloshouder bestaat uit een drieal plankjes, een voor de grondplaat, en twee aan de kanten. Tussen de twee zijplankjes zitten ijzerdraadjes om de klossen op te schuiven.

Twijnen

Een enkele gesponnen draad is te zwak om er iets van te maken, daarom moet er na de eerste spinslag getwijnd worden. Twijnen is het in elkaar draaien van tenminste twee draden. Dit twijnen kan gebeuren met het spinnewiel, maar nu zal deze in omgekeede richting moeten draaien om een wat lossere draad te krijgen. Ook kunnen op deze manier draden van verschillend materiaal - of kleur worden getwijnd.

Verven

Om een mooie draad te krijgen kan men de draden ook verven. Hiervoor kan men febrieksmatig gemaakte verf gebruiken, maar zeker zo mooi is om natuurlijke verven te gebruiken. Deze kunnen zelf gemaakt worden van natuurlijke planten. De resultaten kunnen vaak erg verrassend zijn. Nadeel is de geringere kleurechtheid van de kleuren, hetgeen vooral bij oudere wandtapijten duidelijk kan zijn.

Beitsen

Om te kunnen verven moet bijvoorbeeld de wollen draad eerst worden gebeits. Dit gebeurt door bepalde chemicalieen. Dit is nodig omdat anders de verf zich niet aan de draad zal hechten.