Ookal was het eerst de taal van de Noldor (tweede clan der elven), wees Tolkien deze taal later aan de Sindar toe. Hierom heet de taal ook "Noldorin" in haar oudere werken. Tolkien baseerde de klanken en sommige grammatica van zijn Sindarin op het Welsh, en inderdaad, het Sindarin heeft veel mutaties die de Keltische talen karakteriseren.

Sindarin meervoudsvormen worden gecreëerd via i-affectie, zoals Tolkien het noemde. De Sindarin term hiervoor is "prestanneth" en de Nederlandse term hiervoor is "sterke verbuiging". Wat het eigenlijk betekent is dit: bijna alle Sindarin woorden vormen hun meervoud zoals stad-steden en dak-daken, door de klinkers in de woorden te veranderen. De reden hiervoor is dat de primitieve meervoudsuitgang -î de geluiden van de klinkers in het woord veranderde zodat ze meer als de uitgang zelf zouden gaan klinken, maar toen het zijn vuile werk gedaan had, verdween het, samen met alle andere finale klinkers. Dus hebben Sindarin meervoudsvormen niet langer de i, maar nog wel de overgebleven klinkerwijziging.

Het Sindarin heeft complexe mutatieseries die voorkomen als een geassocieerd woord zoals een lidwoord of een voorzetsel voor het gemuteerde woord voorkomen, zodat des gemuteerden woords eerste medeklinker zou veranderen. Vaak verandert het voorvoegsel ook. Ook komt deze mutatie vaak in andere plaatsen voor, bijvoorbeeld in samenstellingen (elvellyn, van mellyn, "vrienden") of in lijdende voorwerpen.

Sindarin werkwoorden zijn ook vrij complex. Er zijn, net zoals in het Nederlands, zwakke en sterke werkwoorden, ook wel a-stammen en i-stammen. Net zoals in het Nederlands (en het Engels, en het Duits) zijn sterke werkwoorden onregelmatiger dat zwakke werkwoorden. Het Sindarin heeft ook veel onregelmatige werkwoorden.