Gewoonlijk zijn er voor een soort twee seksen: mannelijk en vrouwelijk. De vrouwelijke sekse is gedefinieerd als de sekse met de grootse geslachtscellen. Schimmels en sommige andere organismen bestaan in meer dan twee seksen, maar zij planten zich nog steeds in paren voort (in elke combinatie van twee seksen). Sommige andere soorten als grond-aaltjes/wormpjes kunnen zich zowel via seksuele als via aseksuele reproductie voortplanten. Sommige soorten zijn hermafrodiet, dat wil zeggen dat ze beide seksen in één lichaam hebben. Sommige soorten (bv. sommige hagedissen en wandelende takken) planten zich uitsluitend aseksueel voort, en vele eencelligen planten zich aseksueel voort door celdeling; en er zijn soorten die zowel seksuele als aseksuele voortplanting kennen (bladluizen).

In zoogdieren, vogels en veel andere soorten, wordt de sekse bepaald door de geslachtschromosomen, die X en Y worden genoemd. De mannelijke sekse heeft bij zoogdieren een combinatie van X en Y (XY), en de vrouwelijke sekse normaal twee X chromosomen(XX). Omdat alle individuen normaal ten minste een X chromosoom hebben, is het Y chromosoom in veel gevallen veel kleiner, en in sommige soorten zelfs afwezig. Dit laat grote variatie in de verschijning toe. In andere organismen wordt de sekse bepaald door andere factoren, bijvoorbeeld de omgevingstemperatuur van de eieren(alligators) of de leeftijd.

Het komt wel eens voor dat er een foutje wordt gemaakt door de natuur. Er bastaan mannen met twee X-Chromosonen en vrouwen met een Y-Chromosoon. Ook de combinaties XXY, YYX, etc. kunnen voorkomen.

Zie ook: Seksualiteit - Transgender - Seks - Genderstudies