PET is de afkorting van Positron Emissie Tomografie. Deze techniek bestaat al sinds de jaren zeventig en is in staat om een driedimensionaal beeld te vormen van de verdeling in het lichaam van bepaalde radionucliden. Deze nucliden worden ingebouwd in een bepaalde geschikte chemische verbinding die liefst selectief door de aan te tonen afwijking in het lichaam wordt opgenomen. De radionuclide vervalt spontaan onder het uitzenden van een positron. Dit positron gaat vrijwel onmiddellijk een annihilatiereactie aan met een elektron onder het uitzende van twee gammafotonen in exact tegengestelde richtingen. Deze gammastralen worden gedetecteerd door twee zich aan weerzijden van de patiënt bevindende gammacamera's. Als twee fotonen tegelijk worden gedetecteerd door beide camera's zijn ze afkomstig van het verval van hetzelfde positron en kan de lokatie daarvan dus nauwkeurig worden geplaatst op een lijn tussen de twee detectieplaatsen. Een groot aantal van dergelijke vervalgebeurtenissen samen, geobserveerd vanuit verschillende richtingen (de camera's draaien langzaam om de patiënt heen) kan door een computer worden samengesteld tot een driedimensionaal beeld, bijvoorbeeld door een terugprojectie - algoritme, en geeft een vrij hoog oplossend vermogen (enige mm). De PET-techniek wordt vooral beperkt door drie factoren: de te gebruiken radionucliden moeten een korte halfwaardetijd hebben om de patient niet te veel met straling te belasten; meestal gaat het om uren, zodat voor de bereiding van het nuclide een cyclotron ter plaatse of op geringe afstand beschikbaar moet zijn; en 2) het nuclide moet kunnen worden ingebouwd in de te gebruiken stof binnen die tijd. 3) er moet een stof bekend zijn die de gewenste afwijking aantoont. Dit alles maakt de techniek bewerkelijk en kostbaar.
Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om sommige tumoren en uitzaaiingen aan te tonen. Dat is mogelijk door chemische koppeling van radioactief fluor-18 aan glucose. Patiënten krijgen een injectie met dit mengsel. Na drie kwartier inwerking is op de scan te zien welke cellen veel actiever zijn en de meeste suiker opnemen. De cellen die verkwistend omgaan met energie vormen de indicatie voor de aanwezigheid van tumorcellen. De scan duurt ongeveer 45 minuten. Het radioactieve fluor is slechts korte tijd te gebruiken. Het wordt aangemaakt in Amsterdam en moet op dezelfde dag gebruikt worden voor de scan. De PET-scan-techniek wordt in Nederland steeds vaker toegepast voor onderzoek bij de verdenking van lymfklier-, borst-, darm-, huid-, en longkanker. De PET-scan geeft bij een vermoeden van longkanker 96 % zekerheid. De afdeling radiotherapie van het Verbeeten-instituut (Tilburg) bestraalt circa 450 patiënten met longkanker per jaar.
Een verwante techniek is de SPECT-scan, (Single Photon Emission Computed Tomography) die van een ander type radionucliden gebruikt maakt om ongepaarde gammafotonen aan te tonen; de houdbaarheid van de diagnostische isotoopverbindingen is groter maar de ruimtelijke nauwkeurigheid van de afbeeldingen lager (ca. 0.5-1 cm) omdat door gammaverstrooiing de oorprongsplaats van een gammafoton bij SPECT onzekerder is. Externe link
