De penis (mv. penissen) of fallus is het mannelijkenelijke orgaan gebruikt voor de geslachtsgemeenschap, en bij zoogdieren ook het mannelijke orgaan dat wordt gebruikt om urine te lozen. De penis is homoloog met de clitoris bij de vrouw; hij ontstaat uit dezelfde embryonale structuur. De penis vormt tezamen met de testes (17) de externe seksuele organen van de man. Zoals bij alle woorden die met seksualiteit te maken hebben zijn er in de taal vele synoniemen voor penis.
Anatomie
De menselijke penis bestaat uit drie zwellichamen (4): twee aan weerszijden bovenin, en een aan de onderzijde van de penis. Deze derde is groter dan de eerste twee en kegelvormig. Hij vormt aan de voorzijde van de penis de zeer gevoelige eikel (5). De eikel wordt beschermd door de voorhuid (6): een losse huidflap die naar achteren kan schuiven en daarbij de eikel vrijlegt. Om verschillende culturele, religieuze en medische redenen wordt de voorhuid soms gedeeltelijk of geheel verwijderd; dit wordt besnijdenis of circumcisie genoemd.
De urinebuis (7) loopt door het centrum van het onderste zwellichaam, en komt meestal uit op de top van de eikel. Deze buis dient zowel voor de doorgang van urine als sperma.
Erectie
Erectie is het stijf en hard worden van de penis, wat plaatsvindt bij seksuele opwinding van de man. De erectie maakt het mogelijk om de penis in de vagina in te brengen bij de geslachtsgemeenschap.
Erectie vind plaats doordat bloed in een labyrinth van bloedvaten in de zwellichamen in de penis stroomt. Uitstroming van dit bloed wordt verhinderd doordat onwillekeurige spierenen rond de afvoerende aderen van de zwellichamen aantrekken. Bij een volledige erectie wijst de penis bij een staande man vaak schuin naar boven. Als dit mechanisme niet goed werkt, is het resultaat impotentie. Fysieke zowel als mentale oorzaken kunnen hieraan ten grondslag liggen. Sinds 1995 zijn er middelen oip de markt waarmee impotentie te ondervangen is zoals Viagra
Maat
In relatie tot de grootte van het menselijk lichaam is de menselijke penis groot in vergelijking met andere apen. Uit informele onderzoeken blijkt dat de gemiddelde lengte van de menselijke penis ongeveer 14 centimeter is in erectie, maar deze maat varieert sterk van man tot man. De lengte zowel als dikte van de penis in rust varieert zelfs nog meer, en bovendien is uit de lengte van de penis in rust niet de lengte van de penis in erectie af te meten: een man met een kleine penis in rust kan een bovengemiddelde lengte hebben van de penis in erectie. De omgekeerde situatie komt ook voor. Onder mannen wordt soms het begrip "bloedlul" en "vleeslul" gehanteerd. De bloedlul zal bij een erectie enorm in omvang en lengte toenemen. De vleeslul zal bij een erectie geen noemenswaardige verandering ondergaan en zal qua omvang vrijwel hetzelfde blijven. De afmetingen van de penis (dan wel het veronderstelde gebrek daaraan) zijn een bron voor allerlei ongewenste reclame waarin penisverlenging wordt aangeprezen op talloze manieren, die zelfs op deze pagina geregeld toeslaat (en direkt wordt verwijderd).
