Oorlog tegen het terrorisme is een letterlijke vertaling van de War on Terrorism, de Engelse benaming voor de grootscheepse campagne die door de Verenigde Staten is opgestart als 'antwoord' op de aanslagen met als bommen gebruikte vliegtuigen die op 11 september 2001 plaatsvonden in New York en Washington. Bij deze aanslagen vielen circa 4000 doden. Ook de materiële schade was enorm. Deze aanslagen vormden onder andere voor de Verenigde Staten de direkte aanleiding om een oorlog tegen het terrorisme te starten.
Ook eerdere gebeurtenissen hebben aan de overwegingen die de regering van de VS maakte om een War on terrorism te starten bijgedragen, zoals de eerdere -niet voltooide- golfoorlog toen Irak Koeweit binnen viel, en de dictatoriale regimes van de Taliban in Afghanistan en dat van Saddam Hoessein in Irak. Beide regimes gingen gepaard met vergaande onderdrukking van de bevolking. Ook was de regering van de VS van mening dat het fundamentalisme in een aantal landen een voedingsbodem voor het terrorisme is.
Er is in de jaren tachtig ook al sprake geweest van een Oorlog tegen het Terrorisme, uitgeroepen door president Ronald Reagan. Deze eerste oorlog heeft echter nooit zoveel steun gekregen als de in 2001 gestarte.
Afghanistan
Zondag 7 oktober 2001 om ca. 18.00 uur bombardeerden strijdkrachten van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk voor het eerst bepaalde doelen in Afghanistan, bases van Taliban strijdkrachten en van Osama Bin Laden in. Deze aanvallen zijn een reactie op de terroristische aanslagen op 11 september 2001 in New York en Washington.
Gerapporteerd zijn aanvallen op elektriciteitscentrales in de Afghaanse hoofdstad Kabul, op terroristische trainingskampen van Osama Bin Laden, alsmede op het vliegveld en op het militair zenuwcentrum in Kandahar. Ook in de stad Jallalabad zijn aanvallen uitgevoerd.
Zowel de Amerikaanse president Bush als de Britse minister-president Blair hebben hun respectievelijke naties in televisietoespraken over deze ontwikkelingen ingelicht. Bush bevestigde de aanvallen en zei dat militaire doelen en terroristische opleidingskampen zullen worden aangevallen, en dat tevens levensmiddelenpakketten zullen worden gedropt, omdat, zo zei hij, "het Afghaanse volk onze vrienden zijn". Deze droppings zijn hevig bekritiseerd, vanwege het ambivalente en ook weinig effectieve karakter ervan.
Verschillende technieken zijn bij de strijd toegepast. Waarschijnlijk is men begonnen met het afvuren van Tomahawk kruisraketten vanaf Britse en Amerikaanse onderzeeërs en oorlogsschepen. Daarna zijn Amerikaanse helikopters en jachtvliegtuigen ingezet. Ook zijn naar schatting 15 gevechtsvliegtuigen en 25 bommenwerpers betrokken bij de gevechtshandelingen. Het was de bedoeling dat op deze eerste dag twee C17 transportvliegtuigen 37.500 dagrantsoenen zouden droppen boven groepen vluchtelingen in Afghanistan.
In zijn toespraak complimenteerde Bush premier Tony Blair vanwege de Britse deelname aan de aanvallen. Behalve het Verenigd Koninkrijk hebben ook Canada, Frankrijk en Duitsland actieve steun toegezegd. Ondanks terughoudenheid in de Arabische staten wat betreft vergelding op het Pakistaanse al-Qaida netwerk in Afganistan heeft de Pakistaanse leider generaal Pervez Musharraf zijn ondersteuning aangeboden. Pakistan heeft zijn grenzen geopenend voor de toenemende stroom vluchtelingen uit Afghanistan.
Al-Jazeera, het pan-arabische nieuwsnetwerk, heeft video-opnamen getoond van een vooraf opgenomen toespraak van Osama Bin Laden, waarin deze elke aanval tegen Afghanistan veroordeelt. Al-Jazeera claimt dat zij deze banden recent heeft ontvangen. Bin Laden zei hierbij ook dat hij de eigenlijke verantwoordelijke voor de 11 september aanslagen is, dat de Verenigde Staten ineen zullen storten nadat hun missie in Afghanistan (net die van de Sowjet-Unie destijds) gefaald heeft, en hij roept moslims op tot jihad (heilige oorlog) tegen Amerika, het zionisme (Israël), de kruistochten (het christendom) en de rest van de wereld.
In mededelingen aan de pers hebben woordvoerders van de Amerikaanse defensie aangegeven dat de aanvallen zullen worden voortgezet met lange afstand bombardementen op Afghanistan vanuit bases in de Verenigde Staten. Een aantal gebieden worden door B1, B2 en B52 bommenwerpers gebombardeerd.
De Britse premier Tony Blair voerde in oktober en november een diplomatiek offensief waarbij hij ruim 60 politieke leiders in de hele wereld sprak.
Begin november zegden verschillende landen, waaronder Nederland, Duitsland en Japan, op verzoek van de VS en Verenigd Koninkrijk, concrete militaire steun toe.
Half november kwam er een doorbraak aan het front en kwam Kabul in handen van troepen van de Noordelijke Alliantie. De Taliban troepen werden teruggedrongen tot Kandahar en een gebied in het noordwesten van Afganistan. Intussen werden besprekingen gevoerd over de vorming van een overgangsregering.
Eind 2003 is de situatie in Afghanistan nog niet veel vooruitgegaan. Regelmatig worden er bezettingstroepen en hulpverleners vermoord door talibanstrijders.
Irak
Naar aanleiding van vermeende banden van Saddam Hussein met Al Qaida en vermeende massavernietigingswapens werd er in maart 2003 besloten tot de aanval van Irak. Na een korte periode van hevige gevechten, met weinig slachtoffers bij de kleine coalition of the willing kondigde Bush het einde van de oorlog aan. Eind 2003 ziet de situatie in Irak er echter niet rooskleurig uit. Er zijn intussen meer Amerikaanse soldaten omgekomen na het zogenaamde einde van de oorlog dan tijdens de oorlog. Daarnaast zijn er voor beide redenen om de oorlog te starten nog steeds geen harde bewijzen gevonden.
Zie ook Stabilisation Force Iraq
Verenigde Staten
In de Verenigde Staten zelf werd naar aanleiding van de 11 september-aanslagen de Patriot Act aangenomen. Dit wetstuk geeft de Amerikaanse overheid meer bevoegdheden tot informatievergaring. Dit heeft geleid tot protesten omdat de privacy van de Amerikaanse burgers hierbij in het geding zou zijn.
