Oorlog kan misschien het eenvoudigst worden gedefiniëerd als een vechtpartij tussen naties. Als volkeren binnen dezelfde natie met elkaar slaags raken, is sprake van een burgeroorlog. Het tegenovergestelde van oorlog is natuurlijk vrede, de toestand waarin naties elkaars bestaan respecteren of zelfs waarderen.
Tussen oorlog en vrede zijn allerlei tussenvormen denkbaar, zoals de beruchte Koude oorlog of de wapenstilstand in het algemeen.
Als landen over de hele wereld betrokken zijn in een oorlog, spreekt men van een wereldoorlog; in de twintigste eeuw hebben we er twee gehad (de Koude Oorlog niet meegerekend).
Blindgangers en mijnen na een oorlog
Na een (moderne) oorlog is de misère dikwijls niet voorbij. In landen als Laos, Cambodja, Vietnam - waar in de jaren zeventig van de twintsigste eeuw een oorlog woedde (eerst om de Franse koloniale bezetter te verdrijven, en nadien tegen de Verenigde Staten die wilden beletten dat die volkeren voor een communistisch-nationalistisch regime zouden kiezen) - zijn ontzaglijke hoeveelheden bommen gegooid en landmijnen aangebracht. Die mijnen liggen er in 2003 gedeeltelijk nog en maken samen met zogenaamde blindgangers of doodlopers (UXO's in het Engelstalige jargon - van unexploded ordnances) nog jaarlijks tientallen dodelijke slachtoffers.
De landen, die de conventie over conventionele wapens van 1980 hebben ondertekend, hebben eind 2002 in Genève na twee jaar moeizame discussie besloten te beginnen met echte onderhandelingen over de ruiming van mijnen en onontplofte bommen. De landen willen zich daarbij concentreren op de noodzaak om gevechtsterreinen van alle wapens en munitie te ontdoen, zodra de strijd voorbij is. Bovendien moeten burgers goed worden gewaarschuwd voor de gevaren die zij lopen als zij nog niet geruimde gevechtsterreinen betreden.
- Eerst even dit: hoe belangrijk al deze mogelijkheden om de oorlog te "humaniseren" ook zijn, het meest efficiënt blijft toch dat NIET tot bombardementen wordt overgegaan, dat zou het ruimen van bommen na de vijandelijkheden overbodig maken.
Toch is het te hopen dat de in Genève afgesproken onderhandelingen over een "blindgangers"verdrag spoedig resultaat opleveren. Inderdaad, bommen die NIET ontploffen maken jaren na een oorlog nog regelmatig slachtoffers. Mijnenen liggen gewoonlijk in voorspelbare gebieden (grenzen, frontlijnen, bruggen) - maar blindgangers kunnen praktisch overal liggen, bijvoorbeeld omdat de Amerikaanse luchtmacht in Zuid-Oost Azië massaal het 'overschot' aan bommen dropte bij het aanvatten van de terugvlucht. Daardoor komt het, dat boeren vaak op zeer onverwachte plekken UXO's bovenploegen op hun land, of dat kinderen bij het spelen zwaar gewond worden door blindgangers. Ook in Afghanistan en in Afrikaanse landen liggen er tengevolge de vele oorlogen op tal van plaatsen niet geëxplodeerde springtuigen. Na het beëindigen van de oorlog tussen de NAVO en Joegoslavië vielen daar volgens het Rode Kruis nog eens bijna 500 doden bij het laattijdig ontploffen van allerlei soorten granaten en munitie. De Belgische ontwikkelingssamenwerking financiert de opleiding van mijn- en bommenruimers in plaatsen als Kisangani en in landen als Laos en Cambodja, het Belgische leger levert daarbij soms de instructeurs. Ook Nederland cofinanciert dergelijke programma's.
In ontwikkelingslanden die (soms tientallen jaren geleden) gebombardeerd zijn, is het UXO-probleem een grote rem op de ontwikkeling. Immers, landbouw of andere economische activiteit is pas mogelijk na grondig onderzoek en vrijmaking van de terreinen. En daardoor is oorlog niet alleen een grote bron van ellende terwijl hij gevoerd wordt, maar nog tientallen jaren erna. Een echte stap voorwaarts zou ook het voorgoed uitbannen van clusterbommen zijn, omdat die bijna altijd slachtoffers onder de burgerbevolking maken, en speciaal kinderen bedreigen (zij herkennen die dingen niet of zien ze vaak voor speelgoed aan). Een internationaal verbod op clusterbommen stuit voorlopig op de militaire logica, door hun massaal vernietigend effect zijn ze bij sommigen erg geliefd.
Overige artikelen over oorlog:
simple:War
