Oedipus was de zoon van Laius (koning van Thebe) en Iocaste uit de Griekse mythologie.
Mythe
Volgens de mythe voorspelde het Orakel dat Oedipus zijn vader om het leven zou brengen. Zo werd het knaapje bijna vermoord, maar de herder die de executie moest uitvoeren adopteerde hem in de plaats en Oedipus groeide op. Later hoorde hij van het Orakel dat hij zijn vader - die hij niet kende - zou vermoorden en met zijn moeder trouwen.
Jaren later kwam het tijdens een passage langs een smal bergpad tot een ruzie tussen Oedipus en Laius over wie er het eerst mocht passeren. Beiden verkeerden in het ongewisse over de ware aard van de feiten. Oedipus wierp zijn vader in de afgrond.
Later passeert hij Thebe, dat geterroriseerd wordt door een sfinx. Deze sfinx doodt iedereen die het opgegeven raadsel niet kan oplossen. Oedipus lukt het echter wél en verlost de stad zo van het monster. Hij krijgt de positie van koning (aangezien die vrij was, nadat hij zijn vader vermoord had), en mag met de koningin trouwen, zijn moeder Iocaste.
Wanneer later Thebe geteisterd wordt door een plaag, geeft het Orakel prijs dat dit komt door een ongestrafte moordenaar. Via de blinde profeet Tereisias komt men te weten dat het om Oedipus zelf gaat.
Psychologische interpretatie
De themata uit Oedipus zijn uitvoerig besproken door o.a. Sigmund Freud: vadermoord en moederliefde in het Oedipuscomplex. Ook de haast religieuze predestinatieleer komt er in tot uiting. Alle pogingen om te vermijden dat Oedipus zijn vader zal vermoorden, leiden er juist toe dat hij dat wel doet.
Literatuur
Het verhaal van Oedipus is uitgebreid beschreven door Sophocles, die ook andere Griekse tragedies zoals Antigone (een vervolg op Oedipus) op zijn naam heeft.
