Mitochondrion Een mitochondrion of mitochondrium (meervoud mitochondriën of mitochondria) is een staaf- of bolvormig celorganel dat een dubbel membraan bevat en in het cytoplasma van de cel ligt. De vorm kan ook onregelmatig zijn. De grootte is meestal 1 micrometer.
De mitochondriën zijn de energiecentrales van het lichaam. Het aantal mitochondriën per cel staat dan ook in relatie tot de energiebehoefte van de cel. Deze energie wordt beschikbaar onder de vorm van ATP die aangemaakt wordt bij het omzetten van suikers en vetzuren in water en CO2. Dit proces kan enkel plaats vinden in aanwezigheid van zuurstof en gebeurt in een proces dat citroenzuurcyclus (of Krebs cyclus) wordt genoemd. Het mitochondrion is de enige plaats in de cel waar oxidatie met zuurstof (aerobe stofwisseling) kan plaatsvinden.
Een mitochondrium bezit een dubbel biologisch membraam:
- een uitwendig membraan
- een inwendig membraan, dat instulpingen, de cristae, vertoont.
Tussen de cristae zit de matrix (vloeistof). Het aantal cristae staat ook in relatie met de intensiteit van de ademhaling. De vermenigvuldiging van de mitochondriën gebeurt door tweedeling.
Afbeelding Mitochondrion
1. Inwendig membraan. 2. Uitwendig membraan. 3. Crista. 4. Matrix.
Mitochondriaal DNA
De mitchondriën bevatten eigen genetisch materiaal in de vorm van een klein "cirkelvormig" DNA-molecule. Deze genetische eigenschappen erven alleen over via de vrouwelijke lijn, en geven zo bijzondere informatie over de afstamming. De mitochondriën bevatten ook de ribosomen.
Mitochondriën hebben hun eigen mitochondriaal DNA dat iedereen alleen van zijn moeder heeft geërfd aangezien de zaadcel alleen maar kern-DNA in de eicel inbrengt en geen mitochondria meebrengt. Dit gegeven is gebruikt om te proberen de oorsprong van de oudste voorvader van de mens te traceren (of eigenlijk dus de oudste voormoeder). Deze hypothetische 'Eva' van wie alle mensen op de wereld uiteindelijk afstammen lijkt uit Afrika te zijn gekomen, ca 200.000 (?) jaar geleden. De datering hangt sterk af van de schattingen van de frequentie waarmee toevallige mutaties in het mitochondriaal DNA optreden.
Oorsprong
Er bestaat een aannemelijke hypothese dat mitochondria, net zoals chloroplasten bij planten, oorspronkelijk vrijlevende bacteriën waren die al in een vroeg stadium in de evolutie intracellulair gingen leven in symbiose met hun gastheer.
Externe Link
[1] mitochondrion en de endosymbiose-theorie
