Tagoror  

Encyclopedie




Max Planck

Max Karl Ernst Ludwig Planck (23 april 1858 - 4 oktober 1947) Duits natuurkundige.
Voor zijn ontwikkeling van de kwantumtheorie ontving hij in 1918 de Nobelprijs voor de Natuurkunde. Verschillende onderzoeksinstituten dragen zijn naam.

Max Planck werd geboren in Kiel in het noorden van Duitsland als zoon van een professor in de rechten. Hij studeerde in München en Berlijn, waar hij in 1879 promoveerde. Na een periode waarin hij onder andere les gaf in München en Kiel, kreeg hij een aanstelling als professor in de theoretische natuurkunde in Berlijn (1889-1926) (volgens sommige bronnen tot 1928). In 1913 werd hij Rector van de Universiteit van Berlijn.

Hij verrichtte onderzoek naar de wetten van de thermodynamica en de uitstraling van energie door zwarte lichamen (black body radiation) en zocht naar de oplossing voor het probleem waar de klassieke natuurkunde niet uit kwam: het was al bekend dat de golflengte van elektromagnetische straling korter wordt naarmate de temperatuur van het lichaam stijgt. Wilhelm Wien vond in 1893 een formule voor de energiedistributie van straling vanuit zwarte lichamen, die gold voor het violette eind van het spectrum en Lord Raleigh en James Jeans produceerden een formule voor het rode gebied, naar niemand kon een formule vinden die gold voor het hele spectrum. Zijn onderzoekingen brachten Planck er in 1900 toe de klassieke Newtoniaanse principes te verwerpen en een heel nieuw principe te introduceren, wat resulteerde in de kwantumtheorie. Hij publiceerde zijn bevindingen in de verhandeling Zur Theorie des Gesetzes der Energie-Verteilung im Normal-Spektrum.

Planck's theorie komt erop neer dat energie wordt uitgestraald in kleine 'pakketjes' of eenheden, die hij quanta noemde, meervoud van het Latijnse quantum (kwantum), wat "hoeveelheid" betekent. Zijn idee was daarbij dat de hoeveelheid kwantumenergie en de hoeveelheid fotonen afhing van de golflengte van die straling: hoe korter de straling, hoe groter de energie per kwantum. De relatie tussen de stralingsfrequentie (aantal golven per seconde), de golflengte en de energie per kwantum legde hij vast in de vergelijking

waarbij(de Griekse letter nu) staat voor de frequentie van de uitstraling of kwantumenergie en h voor een constante, later de Constante van Planck genoemd. Op Planck's grafsteen staat de waarde van h ingebeiteld: 6,626 x 10-27 erg seconde, wat gelijk is aan 6,626 x 10-34 joule.seconde. Met Planck's theorie kon ook worden vastgesteld dat een kwantum van violet licht tweemaal zoveel energie bevatte als een kwantum van rood licht en dat het dus meer energie zou kosten om violette kwanta te produceren dan rode kwanta. Met de kwantumtheorie lukte het om één nette, het hele spectrum omvattende formule te vinden voor uitstraling van energie door zwarte lichamen.

Zijn ontdekking wordt door velen gezien als het begin van de 'moderne natuurkunde', tegenover die van de 'klassieke natuurkunde' daarvoor. Bij zijn overlijden in 1947 was de kwantumtheorie de meest uitgeteste natuurkundige theorie ooit. Hij werd gebruikt om een heel scala van verschijnselen te verklaren, zoals het foto-elektrisch effect, de verspreiding van röntgenstralen, de baan van elektronen om de atoomkern, het gedrag van atomen en atoomkernen, en het Zeemaneffect.

Max Planck was volgens velen de meest gerespecteerde Duitse wetenschapper van zijn tijd. Na de uitvaardiging van de anti-joodse rassenwetten in Nazi-Duitsland in 1933 verwachtten andere geleerden dan ook dat hij openlijk daartegen in verzet zou komen ter verdediging van de Duitse wetenschap. Hij liet echter geen publiek protest horen, hoewel hij Adolf Hitler er wel persoonlijk op aansprak, overigens zonder resultaat. Hij overleed in Göttingen op 89-jarige leeftijd.




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.