Een luidspreker van het merk Kef
Onderaan de opening voor de basreflex
De tweeter is verwerkt in het midden van de woofer |
Een luidspreker is een apparaat waarmee elektrische signalen worden omgezet in geluid.
Er zijn vier verschillende types luidspreker:
- elektrodynamisch
- magnetostatisch
- elektromagnetisch
- elektrostatisch
De meeste luidsprekers werken doordat de in de tijd variërende elektrische stroom door een spoel loopt die in een constant magnetisch veld is opgehangen. De windingen van de spoel ondervinden hierdoor een kracht. De spoel is bevestigd aan de luidsprekerconus. Dat is een kegelvormig membraan, licht van gewicht en vaak van papier of kunststof gemaakt. Het gevolg is dat de conus op de zelfde manier als de door de spoel lopende stroom gaat bewegen en daarmee de lucht in trilling brengt. Het vermogen van een luidspreker wordt doorgaans in Watt opgegeven. Dit is echter door de luidspreker opgenomen elektrisch vermogen, dat niet in direct verband staat met het afgestraalde geluidsvermogen. Een zinniger gegeven is daarvoor de luidheid gemeten in dB(SPL) bij 1 Watt dissipatie op 1 meter vanaf de conus bij 1000 Hz.
Een luidspreker zit meestal in een kast (box). De luidsprekerconus zelf is meestal verborgen achter een dunne doek. De box heeft tot doel om het geluid dat door de achterzijde van de conus wordt uitgestraald tegen te houden. Anders zou dit geluid destructief interfereren met het geluid dat aan de voorzijde afgestraald wordt, en zouden (lage) tonen met een golflengte groter dan de afstand tussen de voor en achterzijde (gemeten om de luidspreker heen) van de luidspreker uitgedempt worden.
Vaak zitten in één luidsprekerbox meerdere luidsprekers. Bijvoorbeeld een tweeter en een woofer. De woofer is bestemd voor de lage tonen en heeft de grootste oppervlakte. Deze grote oppervlakte is nodig om geluid van een lage frequentie effectief te kunnen produceren.Tweeters zijn ontworpen voor het maken van de hoge tonen. Om hoge tonen uit te sturen is het beter om een klein oppervlak te gebruiken, omdat een groot oppervlak bij de hoge frequenties ongewenste resonanties vertoont. Een ideale luidsprekerconus is zo stijf dat er geen resonanties optreden in het frequentiegebied waar hij voor bedoeld is. Zowel tweeters als woofers werken ook wel in het middengebied. De duurdere luidsprekersystemen hebben vaak nog meer onderdelen, bijvoorbeeld ook nog een Sub-Woofer voor de allerlaagste tonen. In de luidsprekerbox zit vaak een elektrisch filter dat het juiste deel van het elektrische signaal naar de juiste luidspreker stuurt.
Om met een kleine luidsprekerbox toch nog lage tonen te kunnen leveren, wordt veel gebruik gemaakt van een basreflex systeem, dat wordt verkregen door een reflexpoort waardoor het volume van de luidsprekerbox enorm wordt vergroot. Indien deze opening wordt gericht naar een hoek van de kamer dan wordt de bas weergave versterkt. Al naar gelang de afstand opening (reflexpoort) hoek c.q. vloer van de ruimte, wordt de bas weergave versterkt.
Er mag echter niet vergeten worden dat het geen zin heeft om in een afgesloten kleine ruimte/kamer een box te plaatsen die gaat tot 16 Hertz (Kerkorgel) want de golflengte bepaalt tot welke frequentie we hoorbaar kunnen maken. Er is een eenvoudige natuurkundige formule voor. De geluidssnelheid gedeeld door de frequentie bepaalt hoe groot de vrije uitstraling moet zijn om staande golven te vermijden Om bijvoorbeeld een 20 Hertz toon hoorbaar te maken is van de box tot muur 15 meter nodig.
Deze pagina kan nog worden aangevuld met paragrafen over vervorming, over de andere types luidsprekers, over de efficiëntie, een figuur dat de werking laat zien, geluiden alleen door de tweeter of alleen door de woofer… 
