Leven
Lodewijks geboorte, in Saint-Germain-en-Laye, kwam als een verrassing omdat zijn ouders, Lodewijk XIII en Anna van Oostenrijk, al meer dan twintig jaar getrouwd waren en tot dan toe geen kinderen hadden gekregen. Toen zijn vader overleed, was Lodewijk pas vier jaar oud. Tot diens dood in 1661 werd Frankrijk feitelijk geregeerd door Kardinaal Mazarin. De jonge Lodewijk had zeer veel respect voor Mazarin, vooral omdat deze erin slaagde de opstand die bekend is geworden als La Fronde (1648-53) te onderdrukken.
Lodewijk was intellectueel niet bijzonder begaafd, maar had wel veel energie en charisma. Al jong ging hij mee op de veldtochten van zijn legers, iets dat hij tot na zijn vijftigste bleef doen.
In 1660 trouwde Lodewijk XIV met Maria-Theresia van Spanje, die in 1683 overleed. Zij schonk hem zes kinderen, maar behalve de kroonprins overleden alle al op jonge leeftijd. Maria-Theresia was een weinig aantrekkelijke vrouw en Lodewijk had dan ook al voor haar dood kortere en langere relaties met vele andere vrouwen, onder wie de dochter van Karel I van Engeland, Henriette, en Louise de La Vallière. Madame de Montespan schonk hem zeven kinderen.
Na zijn breuk met De Montespan kreeg de koning een relatie met Madame de Maintenon, een gelovige en intelligente vrouw, die een goede invloed op hem had. Na de dood van de koningin trouwde hij met haar.
Lodewijk XIV werd opgevolgd door zijn achterkleinzoon Lodewijk XV, voor wie eerst een regent optrad.
Politiek
Toen Lodewijk in 1661 zelf ging regeren, riep hij zichzelf uit tot koning bij de gratie van God, plaatsvervanger van God op aarde. Onder de absolute vorst had het Franse parlement, de Estates-General, in feite geen macht en ook de ministers stonden volledig onder zijn gezag. Vermoedelijk heeft de traumatische ervaring van de Fronde hierin een belangrijke rol gespeeld: Lodewijk wilde voorkomen dat anderen ooit zo veel macht zou kunnen krijgen dat zij de rust in het koninkrijk konden bedreigen.
Aan Lodewijk wordt wel de uitspraak "L'état, c'est moi" ("De staat, dat ben ik") toegeschreven, maar dat is historisch niet juist.
Lodewijks uiterst competente minister Colbert slaagde erin de economische slagkracht van Frankrijk aanzienlijk te verbeteren ten opzichte van de twee belangrijkste concurrenten, Engeland en Holland, destijds een machtige handelsnatie. Desalniettemin leidden de dure hofhouding (zie onder) en de vele oorlogen tot grote financiële problemen, zeker na Colberts dood in 1683.
Een belangrijk besluit van Lodewijk XIV was het herroepen van het Edict van Nantes in 1685.
Samenvattend kan gesteld worden dat Lodewijks absolutistische manier van regeren niet alleen maar negatieve gevolgen had, maar de hoge belastingdruk en de militaire nederlagen vormden uiteindelijk wel het begin van het einde van de monarchie (zie Franse Revolutie).
Hofleven
Vanaf ongeveer 1680 speelde het hofleven zich volledig af in de luxe van het zo'n 20 km van het centrum van Parijs gelegen paleis van Versailles. Daar draaide alles om de koning, voor wie de meesten van de duizenden adellijke bewoners door het stof kropen. Dit gold zelfs voor Lodewijks broer, de nietsnut Filips van Orleáns.
Door de adel in Versailles te amuseren en onder de duim te houden, kon Lodewijk zijn macht vergroten: het gezag in de provincies werd feitelijk uitgeoefend door vertegenwoordigers (intendanten) van Lodewijk zelf.
Externe links
