Libië (Officiële naam in het Arabisch: Al Djoemhoeriyyah al 3Arabiyyah al Libiyyah ash Sha3biyyah al Ishtirakiyyah al Oezma) is een Arabisch land in Noord-Afrika. Het ligt ten oosten van Tunesië en Algerije, ten westen van Egypte, ten noorden van Niger en Tsjaad, ten noordwesten van Soedan en ten zuiden van Italië en Griekenland.
De hoofdstad is Tripoli, dat een havenstad is in het noordwesten aan de Middellandse Zee. In 2003 telde het land ongeveer 5,5 miljoen inwoners. Een groot deel van het grondgebied in het zuiden van het land is onderdeel van de Sahara. Het land kent geen meren of andere wateren van betekenis: van de 1.759.540 vierkante kilometer grondgebied is alles land. Men werkt echter aan een project om water dat zich onder de Sahara bevindt in een soort kunstmatige rivier om te zetten die steden aan de kust van water kan voorzien. In het noorden aan de zee heeft het land een Middellands Zeeklimaat, zuidelijker heerst een droog woestijnklimaat. Vandaar dat de belangrijkste steden praktisch allemaal aan de noordkust liggen.
Op 24 december 1951 werd Libië onafhankelijk van Italië.
Sinds 1969 wordt Libië geregeerd door kolonel Muammar Ghadaffi, die tijdens een staatsgreep aan de macht kwam en het Libische koningshuis ophief.
De Libische staatsvorm is uitzonderlijk. Ghadaffi beweert, dat Libië een "zuivere socialistische staat" is, en de formele overheidsinstituten zijn hier en daar vaag. Ghadaffi zelf is officieel niet president of premier van het land, maar beschrijft zichzelf als een soort "gids" die het Libische volk helpt het socialisme te realiseren. Libië heeft geen grondwet, en de wetten van het land zijn afgeleid van de Islamitische wet, de sharia en van Ghadaffi's "Groene Boekje" van politieke filosofie.
In de praktijk is Libië echter in wezen een dictatuur, met Ghadaffi aan het hoofd die decreten uitvaardigt, met hulp van een kleine kliek van militaire en politieke ambtenaren. Libië is beschuldigd van grootschalige schendingen van de mensenrechten en door de overheid gesponsord terrorisme.
Op 12 september 2003 hebben de Verenigde Naties sancties tegen Libië beëindigd die ingevoerd waren in 1992 vanwege de Pan Am vlucht 103 Lockerbie ramp. Het beëindigen van de sancties was een gevolg van het feit dat Libië het dragen van de verantwoordelijkheid voor de ramp accepteerde, en 2,7 miljard US dollars aan de nabestaanden van de ramp betaalde.
Mede door de rol die het land speelde bij het sponsoren van terrorisme, vandaag de dag worden nog altijd regelmatig losgelden betaald aan ontvoerders wereldwijd door de Libische regering, heeft het land tientallen jaren nauwelijks toerisme gekend. De laatste jaren probeert men echter het toerisme te stimuleren, en bijvoorbeeld Japanse en westerse toeristen te trekken. Het land heeft onder andere archeologische bezienswaardigheden uit de Griekse en Romeinse tijd.
Provincies (Arabisch: Baladiyat) en regio's
Libië is onderverdeeld in 34 gemeentes. Lange tijd is Libie onderverdeeld geweest in 25 provincies. Wat de beste vertaling van het Arabische woord baladiya in het Nederlands is, gemeente, regio of provincie, kan ter discussie staan, in ieder geval zijn de gebieden qua oppervlakte gemiddeld groter dan Nederland of België.
- De eerste versie van dit artikel was bijna volledig de vertaling van het artikel van de engelstalige wikipedia. Verdere bron: The World Factbook CIA 2003