Tagoror  

Encyclopedie




Liberalisme

Liberalisme is een politiek-maatschappelijke stroming ontstaan in de 18e eeuw. Het werd in de praktijk gebracht na de democratische revoluties in de 19e eeuw in Europa en Noord-Amerika.

Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid van het individu. Dit betekent dat de overheid zo min mogelijk moet ingrijpen in de economie en het maatschappelijk leven. Het staat op dat punt dan ook vooral tegenover het socialisme. Ander speerpunt van het liberalisme is de scheiding van kerk en staat, hoewel het liberalisme wel godsdienstige tolerantie promoot. Ook willen liberalen dat de staatsinrichting wordt vastgelegd in een grondwet waarin ook de grondrechten van de burger staan. Het liberalisme is een heterogene stroming, waarbinnen globaal het klassiek-liberalisme en het progressief- of sociaal-liberalisme zijn te onderscheiden. Het progressief liberalisme kent aan de overheid een grotere rol toe. Een begrip dat hiermee samenhangt is het ontplooiingsliberalisme. Een radicale variant van het klassiek-liberalisme is het libertarisme

Table of contents
1 Geschiedenis

Geschiedenis

Wereld

John Locke wordt over het algemeen gezien als de grondlegger van het liberalisme. Volgens Adam Smith bereikt de mens door het nastreven van het eigen, individuele belang het grootste algemeen belang. Een totaal vrije markt zou het beste zijn voor de gehele maatschappij.

Sinds de jaren tachtig beleefde het liberalisme een opleving middels het neo-liberalisme.

Nederland

In Nederland kregen de liberalen in 1848 hun macht, toen Koning Willem II het parlementaire stelsel invoerde. De nieuwe, liberale grondwet werd geschreven door Johan Thorbecke. Een andere bekende Nederlandse (links-)liberaal is Samuel van Houten. Sinds 1901 is de Nederlandse liberale stroming verdeeld in de Liberale Unie, later voortgezet door de Liberale Staatspartij, en de Vrijzinnig-Democratische Bond. Overigens duidt de VDB zichzelf niet aan met de term liberaal.

Sinds de invoering van het algememeen kiesrecht in 1918 heeft Nederland geen liberale regering meer gehad. Wel hebben de liberalen sinds die tijd nog meegeregeerd middels coalities. Het Nederlands liberalisme is sinds 1948 georganiseerd in de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). Sinds 1959 heeft de VVD bijna constant in de regering gezeten. In 1966 ontstaat naast de behoudend liberale VVD een tweede, progressief liberale partij Democraten 66 (D66). Net zoals de VDB gebruikt D66 tot in de jaren '90 de term liberaal niet om zichzelf aan te duiden. Door de initiatiefnemers om de partij sociaal-liberaal te noemen wordt dit niet aangemerkt als een breuk met het verleden. Beide partijen maken vanaf 1994 gezamenlijk deel uit van twee paarse kabinetten met de PvdA. Na een onderbreking van 2002 tot 2003 maken beide partijen weer gezamenlijk deel uit van een door het CDA geleide coalitie.

Ook Nederland deed mee met de opkomst van het neo-liberalisme. Opmerkelijk genoeg had Nederland in deze periodes geen liberale premier, maar ook het CDA (Lubbers, Balkenende) en de Partij van de Arbeid (Kok) schuwden het neo-liberalisme niet.

Vlaanderen

Vlaanderen kent momenteel maar een liberale partij, de Vlaamse Liberalen en Democraten (VLD) onder leiding van premier Guy Verhofstadt. Verhofstadt leidt een paars kabinet van Vlaamse en Waalse liberalen en socialisten.




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.