Lepra is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de leprabacil mycobacterium leprae of bacil van Hansen genoemd naar de Noorse arts Armauer Hansen die deze in 1873 ontdekte. Lepra is één van de ziekten die aangeduid werd met melaatsheid. Lepra komst in twee varianten voor::
- Pauci-bacillaire lepra (PB) een vorm die weinig besmettelijk is vanwege het relatief kleine aantal bacillen.
- Multi-bacillaire lepra (MB) de zeer besmettelijke vorm.
Besmetting treedt op door ademhaling, hoesten en niezen. Hierdoor worden bacillen verspreid en kunnen zo bij anderen weer binnendringen via neus en keel of via huidwondjes. De bacil kan buiten het menselijk lichaam kan niet lang overleven waarmee de kans op besmetting via voorwerpen bijzonder onwaarschijnlijk is. Lepra heeft een zeer lange incubatieperiode van enkele jaren vanwege de relatief trage replicatie van de bacil. Zonder symptomen kunnen met lepra besmette patiënten tot wel 7 jaar rondlopen. De leprabacil heeft een voorkeur voor de oppervlakkig gelegen delen van het lichaam zoals de huid en de slijmvliezen van de neus, de mond en de keel. Een besmetting uit zich door gekleurde kobbels of vlekken op die plaatsen waar veel bacillen zijn. Als de ziekte onbehandld blijft worden daarna zenuwen aangetast waarmee de huid ongevoelig wordt en leprapatiënten makkelijk verminkt raken omdat verwondingen vanwege de ongevoeligheid niet meer opgemerkt worden en gaan zweren. Ook treden vaak verlammingen op. Omdat de patient zijn oogleden niet meer kan sluiten is blindheid doorgaans het gevolg.
Dankzij het werk van de zalige Pater Damiaan op Molokai heeft deze ziekte veel aandacht gekregen.
