 |
Kunst Kunst is in essentie een toepassing van menselijke creativiteit. Kunst staat voor een scheppende activiteit, die vaak, maar niet noodzakelijkerwijs, appelleert aan het menselijk gevoel voor esthetiek. Kunst kan een aspect uitdrukken van het wereldbeeld, godsbeeld, mensbeeld en/of zelfbeeld van de kunstenaar, van zijn/haar gevoelens omtrent menselijke en/of sociale verhoudingen. Ook kan het dienen om de toeschouwer of toehoorder mee te nemen uit de dagelijkse realiteit, naar een door de kunstenaar gecreeërde wereld. Zo horen ook musiceren, acteren, filmen, tekenen, weven, borduren en componeren (om slechts een paar voorbeelden te noemen) onder bepaalde voorwaarden tot de kunsten. Er is geen duidelijke scheidingslijn tussen kunst en sommige andere menselijke bezigheden. De mandenmaker Mandenmaker b.v. kán een kunst zijn; het is echter evengoed mogelijk dat het een ambacht is. Als de mandenmaker uitsluitend de bedoeling heeft een mand te maken, die groot genoeg is om een paar kilo aardappelen te bevatten, kan niet gezegd worden dat hij een kunstenaar is. Hij is dan wellicht een zeer bekwaam ambachtsman. Maar als hij daarnaast aan die mand een zo fraai mogelijke vorm tracht te geven en ze misschien zelfs versiert met mooie, ingevlochten figuren - dan is het vrijwel zeker, dat men met een kunstenaar te doen heeft en dat zijn manier van vlechten tot de kunsten gerekend kan worden. Diezelfde redenering gaat op voor een groot aantal andere bezigheden; na het voorgaande is begrijpelijk dat drukkers, wevers, pottenbakkers en meubelmakers zowel kunstenaar als ambachtsman kunnen zijn.
Prehistorische kunst Niemand is in staat na te gaan, welke kunstvorm de oudste is geweest. Men weet dat de primitieve holenmens de wanden van zijn rotswoningen versierde met schilderingen en tekeningen (Lascoux). Maar diezelfde mens verfraaide ook zijn benen mes met primitieve dierfiguren en er is alle kans, dat hij bij tijd en wijle gezongen heeft. Duizenden jaren geleden ontwierpen Egyptenaren en Babyloniërs reeds zeer mooie gebouwen - maar ze vervaardigden ook kunstig pottenbakkerswerk en weefden prachtige kledingstukken. Muziek en dans Ook muziek is al een zeer oude kunstvorm. Niemand kan echter vertellen wanneer uit holle takken en rietstengels de eerste muziekinstrumenten vervaardigd werden en wanneer de eerste melodieën van deze primitieve fluiten en hoornss over de aarde hebben geklonken. Ook een kunstvorm als de dans laat nauwelijks sporen achter. Het is practisch zeker dat zelfs de primitiefste mens al gedanst heeft en dat deze vorm van kunst een van de oudste ter wereld is. Bij oude volken zijn kunst en godsdienst altijd nauw met elkaar verbonden geweest. Veel geleerden zijn bijvoorbeeld van mening, dat de rotstekeningen van de holenmens een religieuze betekenis hadden. Door de eeuwen heen hebben tempels en kerken tot de kostelijkste voortbrengselen van de bouwkunst behoord en ook schilder- en beeldhouwwerk stonden eeuwenlang in dienst van de godsdienstige praktijken van de makers en/of opdrachtgevers. Kunst is ook lange tijd bepaald geworden door de omgeving en de materialen, waarin en waarmee de mens moest leven. Eskimokunst Eskimo’s zijn altijd knappe ivoorsnijders geweest, die de tanden van walrussen op kunstige wijze wisten te bewerken. Daarentegen heeft de bouwkunst bij dit volk geen enkele kans gekregen. Materialen zoals sneeuw, ijs, drijfhout, beenderen en dierenhuiden lenen zich nu eenmaal niet voor een hoogstaande architectuur. Om dezelfde redenen vervaardigden de indianen uit het zuidwesten van de Verenigde Staten prachtige sieraden van zilver en turkoois; materialen die veelvuldig in hun woongebied voorkwamen. Patroon en ontwerp Op één punt lijken alle kunstwerken op elkaar: ze bezitten een bepaald patroon, een bepaald ontwerp. Dit geldt evengoed voor een muziekstuk als voor een schilderij; beide zijn door de kunstenaar op zeer zorgvuldige wijze gecomponeerd. Iemand is pas een kunstenaar als hij erin slaagt in zijn werk persoonlijke ideeën te verwerken op een dusdanige wijze, dat anderen erdoor geboeid en bewogen raken. In het verleden kregen tienduizenden mensen de kans zich tot kunstenaars te ontwikkelen. Ze vervaardigden namelijk allerlei voorwerpen met de hand en hadden dus ruime mogelijkheden hun kast, hun stoel, hun potten en tapijten tot echte kunstwerken te maken. De taal van de kunst Tegenwoordig is dat allemaal anders geworden. Het grootste gedeelte van onze gebruiksvoorwerpen wordt langs machinale weg vervaardigd; wie de behoefte voelt zich op een of andere wijze persoonlijk uit te drukken, zal zich meestal speciaal aan een of andere kunstvorm moeten wijden. Hij kan dat niet meer terloops in zijn werk doen. Een kunstenaar legt in zijn werk vaak zijn diepste gevoelens van vreugde, verdriet, vrees of godsvrucht neer. Zulk werk spreekt een eigen taal, die verstaan kan worden door degene, die het kunstwerk ziet of er naar luistert. Abstract Wie naar beneden kijkt uit een vliegtuig, dat kilometers hoog door het luchtruim suist, ziet een patroon van groene en gele velden met kleurige stippen: huizen en boerderijen. Door dat patroon slingeren de witte en blauwe linten van wegen en rivieren. Wat zo’n luchtreiziger ziet, lijkt meer op een landkaart dan op een landschapstekening; het lijkt in niets op schilderijen van velden, bossen, boerderijen of rivieren zoals we ze in veel kunsthandels kunnen kopen. Het beeld is door het ongewone standpunt van de toeschouwer veranderd in een abstract patroon. Veel moderne kunstenaars (schilders, beeldhouwers, tekenaars, fotografen, kunstwevers, enz.) hebben zich tot het abstracte patroon gewend. Ze zijn afgestapt van de traditionele afbeelding van de werkelijkheid en zoeken hun motieven in de werkelijkheid zoals zij die onder bepaalde omstandigheden zien of zoals zij deze willen gebruiken als aanleiding hun eigen gevoelens tot uitdrukking te brengen. Het is een vergissing te menen, dat abstracte kunst gemakkelijker te maken zou zijn dan traditionele, realistische kunst. Goede abstracte werken zijn meestal zeer zorgvuldig overwogen en gecomponeerd en veel bekende abstracte schilders hebben jarenlang naar de natuur gewerkt, voordat ze zich aan abstracties waagden. Magisch realisme In de abstracte kunst zijn talloze richtingen. Sommige kunstenaars werken volgens een methode, die we halfabstract zouden kunnen noemen. In een halfabstract schilderij zijn mensen, bomen, gezichten en voorwerpen nog wel te herkennen, maar ze zijn op alle mogelijke manieren vervormd of uit hun verband gerukt (magisch realisme). Dat abstracte kunst juist in deze tijd is ontstaan, is eigenlijk niet zo vreemd. Kunstenaars reageren meestal op het karakter en de geest van een bepaalde tijd. Onze tijd is een overgangstijd; oude ideeën tuimelen omver en gevestigde overtuigingen worden door allerlei oorzaken aan het wankelen gebracht…. en dat alles komt op een of andere wijze tot uitdrukking in verscheidene moderne kunstvormen; in de schilderkunst evengoed als in het werk van moderne beeldhouwers en in de composities van hedendaagse componisten en liedjesschrijvers.. En zelfs toegepaste kunsten (zoals het ontwerpen en uitvoeren van meubels en van gebruiksvoorwerpen) kunnen zich niet helemaal aan de invloed van de abstracte kunst onttrekken en leveren werk af, dat vaak sterk afwijkt van het traditionele. Het begrijpen van de kunst Veel moderne kunst is voor het publiek moeilijk te begrijpen. Moderne schilderijen en beeldhouwwerken worden dikwijls met opgetrokken wenkbrauwen bekeken; moderne muziek uitgekreten als waanzinnige herrie. Helemaal eerlijk is dat niet. Een moderne kunstenaar met eerlijke bedoelingen doet zijn uiterste best de onzekerheid en nieuwheid van deze tijd, zoals hij die ervaart, in zijn werk te verbeelden. Dat het resultaat verward lijkt, ligt niet zozeer aan de kunstenaar als aan de tijd, waarin hij leeft. Bovendien kan zijn werk begrepen worden. Door hen namelijk, die zélf de nieuwheid van hun tijd aanvoelen en hun eigen onrust, moed of angst terugvinden in het kunstwerk. Warme en koude kleuren De moderne toegepaste kunst (meubelontwerpen, interieurverzorging, verpakkingsontwerpen, etc.) wordt tegenwoordig door tal van factoren beïnvloed.. Kunstenaars, die zich met deze kunstvormen bezighouden, besteden bijvoorbeeld bijzonder veel aandacht aan de bruikbaarheid van hun producten. Ze streven, om een voorbeeld te noemen, naar een zeer mooie stoel – maar zorgen er tegelijkertijd voor, dat die stoel uiterst gemakkelijk zit en dat de bruikbaarheid ervan niet wordt opgeofferd aan de schoonheid. Bovendien houden zij rekening met allerlei ontdekkingen van de moderne wetenschap. Sinds ze bijvoorbeeld weten dat blauwe kleuren de meeste mensen een gevoel van kilheid geven en rode en gele kleuren een gevoel van warmte, zijn ze in staat voor allerlei omstandigheden een ideale kleurcombinatie te ontwerpen. Realisme en abstractie Over wat kunst precies is verschillen de meningen. Kan iemand kunst maken als het maaksel niet als kunst bedoeld is? Is kunst altijd een vorm van individuele expressie? Is een kunstwerk pas kunst als het af is?
In sommige gevallen wordt een ambachtelijk werk als kunstwerk bezien, maar dat is in alle gevallen subjectief. Natuurlijk is kunst altijd een persoonlijke expressie, maar ook hier weer bepaalt de toeschouwer/luisteraar het succes ervan. Een kunstwerk hoeft niet af te zijn om toch als kunst beoordeeld te kunnen worden. Michelangelo bijvoorbeeld heeft diverse beelden niet afgemaakt, waarbij de toeschouwer toch al reeds de echte kunstenaarshand herkent en waardeert. kunstvormen simple:Art zh-cn:艺术 zh-tw:藝術
|
|
|
