nds:Klaipeda Klaipeda is een stad in Litouwen: het is met 203.269 inwoners de derde stad en belangrijkste havenstad van het land (met een ijsvrije haven). De stad ligt aan de Oostzee bij de plaats waar het Koerische Haf, dat het water van de Nemunas afvoert, zijn enige doorgang naar zee heeft. Voorheen droeg de stad dezelfde naam als de rivier: Memel. De stad is de voornaamste plaats in het historische gebied Samogitië. Historie
De stad vierde in 2002 haar 750-jarig bestaan: De Orde van de Zwaardbroeders (De Lijflandse tak van de Duitse Orde) bouwde hier in 1252 de Memelburg. De bijbehorende stad trad al in 1254 toe tot de Hanze en kreeg in 1257 Lübecks stadsrecht.
In 1328 werden de Memelburg en de stad Memel onderdeel van de Ordestaat, waarna de stad een eeuw een twistappel bleef tussen de Orde en de Litouwers. De Vrede van Meln van 1422 wees de stad definitief aan de Orde toe, de voorloper van Pruisen, waartoe ze tot 1919 zou blijven behoren.
In 1525 werd de stad luthers. In latere eeuwen kreeg Memel nog met Zweedse en Russische belagers te maken.
Als gevolg van het Verdrag van Versailles moest Duitsland, waartoe Pruisen inmiddels behoorde, de stad opgeven en werd vanaf 1920 het zogenaamde Memelland (Memel en een strook op de rechteroever van de gelijknamige rivier) onder toezicht van de Volkenbond geplaatst: die stuurde er Franse troepen heen. In 1923 gaven die de stad op, toen het inmiddels onafhankelijke Litouwen Memelland gewapenderhand opeiste. In 1925 kreeg de stad haar huidige naam Klaipeda. Het gebied behield een autonome status.
In 1939 werd Klaipeda, dat toen nog steeds vooral door Duitsers bewoond werd, wederom Duits: Litouwen droeg de stad '"vrijwillig" over aan nazi-Duitsland en hoopte daarbij op steun bij de claim op Vilnius, dat van Polen was.
In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog leed de stad zware schade: de burgerbevolking vluchtte en de Sovjetunie nam de puinhopen in. Van 1945 tot 1990 maakte Klaipeda deel uit van de Litouwse Sovjetrepubliek.
