Keizers van Rome (West)
Begin van het Keizerrijk
Meestal wordt het Romeinse Keizerrijk geacht begonnen te zijn met keizer Augustus. Julius Caesar was strikt genomen geen keizer van Rome, al werd hij in 44 v. Chr. wel benoemd tot dictator voor het leven. Een maand later werd hij vermoord. Er volgde een burgeroorlog, die in 27 voor Christus eindigde toen Augustus de eerste keizer van Rome werd. Het woord "keizer" is afgeleid van de naam Caesar. (De C werd door de Romeinen oorspronkelijk als K uitgesproken en ae als ai). De latere keizers voerden de titel Augustus (de verhevene), hun vice-keizers (en evt. opvolgers) hadden de titel Caesar. In de tijd van de tetrarchie waren er twee Augusti en twee Caesares. Het rijk was toen administratief opgedeeld in oost en west.
Hoewel het keizerrijk hoe langer hoe meer als een monarchie begon te functioneren, was in theorie de keizer nog steeds een hoge ambtenaar van de oude Res Publica (republiek). Op de titel koning (Rex) rustte namelijk sinds eeuwen een taboe. Dat gaf -ondanks alle macht die de keizers bezaten- een element van instabiliteit aan het keizerrijk omdat de opvolging niet goed geregeld was. In het begin zorgde de zittende keizer vaak door adoptie voor een volwassen en -hopelijk- kundige opvolger. Later ging de opvolging vaak door moord op de keizer en het uitroepen van een nieuwe door het leger. Pas in de 4e eeuw begint het keizerschap echt erfelijk te worden met kinderen op de troon terwijl de regering waargenomen wordt door een regent.
Lijst met Keizers van Rome
- Julio-Claudische huis
Het vierkeizerjaar Flavische huis Soldatenkeizers Antoninische huis Einde Antoninische huis - Pertinax 193
- Didius Julianus 193
Severische huis De crisis van de 3e eeuw - Maximinus 235-238
- Gordianus I 238
- Gordianus II 238
- Pupienus en Balbinus 238
- Gordianus III 238-244
- Phillippus Arabs 244-249
- Decius 249-251
- Trebonianus Gallus 251-253
- Aemilianus 253
- Valerianus 253-260
- Gallienus 253-268
- Postumus 260-268
- Claudius II 268-270 Gothicus
- Quintillus 270
- Aurelianus 270-275
- Tacitus 275-276
- Florianus 276
- Probus 276-282
- Carus 282-283
- Carinus 283-284
De tetrarchie Einde van het Keizerrijk
Tegen de tijd van Romulus Augustulus was van het keizerijk alleen nog Italië over, en een klein stukje van Gallië. Hij heeft ook niet langer dan ongeveer tien maanden over dit rijk geregeerd; waarschijnlijk tot 4 september 476. Op die datum, of mogelijk kort daarna, werd hij onttroont door Odoaker, leider van de opstandige Germaanse troepen, die zichzelf daarna uitriep tot Koning der Germanen in Italië, onder het (theoretische) keizerschap van het Oosten. Vandaar dat, ook als is er één bron die Romulus Augustulus een regering van 10 jaar toebedeelt, 476 over het algemeen beschouwt wordt als het einde van het West-Romeinse keizerschap.
Zie ook: Keizers van Byzantium
