Karl Marx (5 mei 1818 - 14 maart 1883) was een invloedrijk Duits politiek filosoof en grondlegger van het marxisme.
Achtergrond
Karl Marx werd geboren op 5 mei 1818 in Trier (Duitsland) als zoon van een rechtsgeleerde, zijn moeder was een Nederlandse. Oorspronkelijk was het gezin Marx een joods gezin, maar vader Heinrich Marx, was protestants geworden onder invloed van de anti-joodse wetgeving die Pruisen na de val van Napoleon in het Rijnland invoerde. Karl groeide op in een gematigd liberaal gezin. Karl was op school een middelmatige leerling: hij haalde normale cijfers, deed een normaal eindexamen enz. Op school stond hij bekend om zijn spotten over de politiek in Duitsland op dat moment. Hij schreef er gedichten over en vertelde aan iedereen op school dat de politiek op dat moment slecht was en dat ze naar hem moesten luisteren. Daardoor kwam hij vaak in aanraking met de politieke politie, die hem gevaarlijk achtte. Zo valt te zien dat Marx al vroeg (op het voortgezet onderwijs) zijn eigen ideeën over de politiek in zijn land had.
Studie
Karl ging na de middelbare school in Trier in oktober 1835 (Op 17-jarige leeftijd) rechten studeren aan de Universiteit te Bonn. Marx ging vooral naar die Universiteit omdat daar een Poetenbund onder de studenten is. Een poetenbund is een bond waarin leden zitten die hun radicale vrijheidsidealen koesteren en uiten. Marx kwam ook bij die bond en nam er belangrijke stof op voor zijn spotgedichten. Overigens stond die bond wel onder scherp toezicht van de politieke politie. Najaar 1836 stapte Karl over van Bonn naar Berlijn en ging daar filosofie studeren. Overigens heeft hij tussen die wisseling van scholen zich verloofd met Jenny von Westphalen. In Berlijn was hij een ijverige student en verdiepte zich vooral in de ideeën van Immanuel Kant en Johann Gottlieb Fichte. Vanaf het moment dat hij zich in die personen en hun werken ging verdiepen kwam hij tot de conclusie dat hij zijn eigen idee moest uitwerken: het marxisme. Dit was een belangrijke periode in het leven van Marx en vooral voor het marxisme.
Marxisme
Marx' zijn theorieën zijn nu wereldwijd bekend, maar wat is het marxisme eigenlijk? Het marxisme is een samenvatting van de ideeën van Karl Marx. Het wordt later ook wel het communisme genoemd. Marx vond dat er gelijkheid moest komen tussen de rijken en de armen. De rijken noemde hij de kapitaalbezitters en de armen het proletariaat (bezitlozen). De kapitaalbezitters bezaten de kapitaalgoederen zoals: ploegen, landbouwgrond enz. alle middelen die beschikbaar waren waarmee je een kapitaal kunt maken. Marx vond dat het proletariaat in opstand moest komen om de rechten en plichten gelijk te maken. Daarvoor was een revolutie nodig, waarin de proletariërs de macht overnemen van de kapitaalbezitters. Proletariërs van alle landen verenigt u: dat waren zijn belangrijkste woorden. Verspreidt de Anarchie, vecht voor een klassenloze maatschappij, aldus Marx. Het marxisme is daarmee de tegenpool van het kapitalisme. Het marxisme is een ideologie over de politiek.
Verspreiden van de ideeën
Marx vond dat iedereen over zijn ideeën zou moeten kunnen lezen, dus schreef hij daar veel boeken over. De bekendste 2 zijn: das Kapital en het Communistisch manifest. Bij het Communistisch manifest werd Marx geholpen door zijn vriend Friedrich Engels. Het Communistisch Manifest en das Kapital zijn allebei een soort samenvattingen van het marxisme. In het communistisch manifest staat dat de proletariërs voor zichzelf op moeten komen en dat ze zelf de regering worden. Ze moeten alles gelijk maken en de kapitaalgoederen verdelen. In het boek staat als hoofdzin: men moest de bourgeoisie de productiemiddelen afnemen en de regering overtuigen van het communisme, want het spook van het communisme waakt: Verspreid de Anarchie!!!!! De vriend van Karl Marx heeft hem hierbij geholpen. Karl Marx heeft Engels leren kennen toen Marx in Parijs bij de krant Das Deutsch Franzosische Jahrbucher werkte en een spottend artikel schreef over de politiek in Frankrijk. Engels reageerde op dit stuk en zo zijn ze vrienden geworden en hebben ze 3 boeken samen geschreven. Door deze boeken te verspreiden kon Marx het marxisme verder uit gaan werken. Door de verhalen van Engels kwam hij ook op nieuwe ideeën voor zijn marxisme.
De gevolgen van het marxisme
In veel landen werd het marxisme als een gevaar voor het kapitalisme gezien, maar in sommige landen begon het ook echt te werken. Marx had in zijn boeken gezegd dat de revolutie in Engeland zou gaan beginnen, omdat daar de meeste fabrieksarbeiders waren. Maar het marxisme begon in het echt in Rusland, waar de boeren in opstand kwamen tegen de bourgeoisie en ze wonnen die revolutie ook. Zo werd er in Rusland het communisme ingevoerd, maar dat is tegenwoordig niet meer zo. Er zijn veel oorlogen geweest tussen het communisme en het kapitalisme bijv. de Koude oorlog tussen de toenmalige Sovjetunie en de Verenigde Staten. Marx heeft de revolutie en alle andere gevolgen niet meer mee kunnen maken, want hij overleed in 1883 in Londen. Op deze manier leidde de publicatie van een paar boeken tot een revolutie. Zo had het marxisme erg veel onverwachte gevolgen.
Conclusie
Marx was een belangrijk man in de geschiedenis. Het is raar hoe zo'n arm, normaal iemand bij zulke ideeën komt, want zijn ouders hielden zich daar helemaal niet mee bezig. Zijn karakter had er wel mee te maken, want op de middelbare school had hij al radicale opvattingen. De belangrijkste tijd in zijn leven voor het marxisme was zijn studietijd in Berlijn, waar hij op het idee kwam om zijn eigen theorieën te maken en die uit te werken. Een van de belangrijkste gevolgen van zijn theorieën die hij nog heeft meegemaakt zijn de boeken die hij samen met Engels heeft uitgebracht. Het allerbelangrijkste gevolg was de revolutie in Rusland in 1917, die hij helaas niet meer mee heeft mogen maken. Hij had het liefst gezien dat het in Engeland was gebeurd.
