De stad is gelegen aan de kust van de Oostzee, aan de monding van de rivier de Pregola (Pregel) en heeft zo'n 400.000 inwoners. Het is een belangrijk verkeersknooppunt met een zeehaven en belangrijke spoor- en wegverbindingen. De luchthaven heet Chabrovo. Er is ook veel industrie: machinebouw, metallurgische en verschillende lichtere takken van industrie.

De stad heeft een universiteit, musea, theaters, opera, ballet, een grote bibliotheek (Vallenrodt genaamd) en een dierentuin.

Geschiedenis

In de jaren die volgden vestigden zich Duitse kolonisten in het gebied die zich vermengden met de oorspronkelijke Pruisische bevolking. De laatsten assimileerden en namen de Duitse taal over. Het Pruisisch, een Baltische taal net als Lets en Litouws, stierf daardoor uit.

In 1286 kreeg de stad stadsrechten en hoewel de groei van de stad al snel beperkt werd door zijn eigen stadsmuren, verrezen er in het ommeland al snel andere nederzettingen. In 1300 verkrijgt ook het nabijgelegen Löbenicht stadsrechten. Hoewel beide steden in principe onafhankelijk waren, vormden zij in praktijk een nederzetting en de naam Koningsbergen werd al gauw voor beide steden gezamenlijk gebruikt. In 1327 kreeg een derde nederzetting (Kneiphof) ook stadsrechten zodat het nu een soort drielingstad geworden met drie raadhuizen en drie burgemeesters. Deze merkwaardigde toestand zou tot 1724 in stand blijven. In dat jaar werden de drie steden en vele erom heen gegroeide dorpen uiteindelijk verenigd tot een administratief geheel. Deze verenigde stad is de stad die Immanuel Kant 1724-1804 zijn thuis zou noemen. Deze invloedrijke filosoof zou de stad zijn hele leven maar zelden verlaten. In de tussentijd was Pruisen een belangrijke macht in Europa geworden die allengs vrijwel de gehele Noordduitse laagvlakte tot de Nederlandse grens zou beheersen.

In de 19e eeuw werd de stad belangrijk vergroot. Het werd een belangrijk oostelijk bastion van het Duitse Keizerrijk. Na de Eerste Wereldoorlog bleef de streek rond Koningsbergen (Oost-Pruisen) Duits, maar het was door de Poolse Corridor gescheiden van de rest van Duitsland. Aan het einde van Tweede Wereldoorlog had de stad veel te lijden van Britse en Amerikaanse bombardementen en op 6 april 1945 werd de stad stormenderhand door het Rode Leger ingenomen. Hiermee kwam een einde aan de lange Duitse tijd van de stad. De geallieerden besloten Pruisen voorgoed van de kaart te vegen. Het noordelijke deel met Königsberg kwam bij de Sovjetunie. Van de 370.000 Duitse inwoners namen de meesten de vlucht. Er waren er nog 20.000 over, maar in 1947 werd besloten die ook naar Duitsland te sturen.

In 1946 werd besloten de stad om te dopen in Kaliningrad naar de Sovjetheld Michail Ivanovitsj Kalinin, hoewel deze met de stad nooit iets van doen had gehad en er al twee steden naar hem vernoemd waren (Kalinin, nu weer Tver, en Kaliningrad bij Moskou, nu Koroljov).

Na de oorlog volgde een snelle heropbouw. De stad werd van groot belang als steunpunt voor de Sovjetmacht, vooral voor de Marine. Kaliningrad was vele jaren een zogenaamde verboden stad, waar behoudens een paar 'Vriendschapsbezoeken' uit het naburige Polen zelden een buitenlander werd toegelaten. De oude stad werd niet hersteld en ondanks protest van historici werd in 1960 de burcht afgbroken.

Pas in 1991 ging de stad weer open en konden ook de Duitsers er weer eens een kijkje nemen.