John von Neumann (Neumann János) (28 december 1903 - 8 februari 1957) was een geniaal Hongaars/Amerikaans wiskundige.
Hij werd onder andere bekend vanwege zijn ontwerp van de eerste moderne computer, maar heeft ook op veel andere gebieden (kwantumfysica, verzamelingenleer, economie en de meeste onderdelen van de wiskunde) baanbrekend werk verricht. Hij haalde de doctorsgraad in de wiskunde op 23-jarige leeftijd aan de universiteit van Boedapest. Hij was een van de vier mensen die werden uitgekozen om de eerste hoogleraren aan het Institute for Advanced Study te worden. He werkte ook mee aan het Manhattan project (de ontwikkeling van de eerste atoombom).
Hij was de grondlegger van de speltheorie en publiceerde met Oskar Morgenstern het klassieke boek Theory of Games and Economic Behavior in 1944. Hij bedacht het concept "MAD" (mutually assured destruction) dat de Amerikaanse nucleaire strategie bepaalde in de jaren na W.O. II.
Von Neumann ontwierp de naar hem genoemde Von Neumann-architectuur die in alle niet-parallelle computers wordt gebruikt, dat wil zeggen vrijwel iedere commercieel beschikbare computer ter wereld. Hij bedacht het vakgebied van de cellulaire automaten op een papiertje en ontwierp de eerste zelfreplicerende automaten met papier en potlood. De term 'Von Neumann-machine' wordt ook gebruikt voor zelfreplicerende machines.
Von Neumann had enorm vindingrijke geest en een vrijwel perfect geheugen. Hij had een extrovert karakter en hield van drinken, dansen en plezier maken.
de Von Neumann-architectuur
In de door Von Neumann ontworpen computer stond de CPU centraal. De CPU communiceerde met het werkgeheugen. Externe invoer en uitvoer stuurt de CPU naar de randapparatuur.
- WERKGEHEUGEN<
>CPU<
>RANDAPPARATUUR
De CPU haalt stap voor stap zijn instructies uit het geheugen. Ook kan de CPU het geheugen benutten voor (tijdelijke) opslag van gegevens. Uitvoer gaat naar een van de randapparaten. De werking van de CPU is gebaseerd op het Turing principe, waarbij instructies een voor een opgehaald en uitgevoerd worden. Randapparaten zijn bijvoorbeeld:
- een ponskaartlezer
- een printer
- een magneetband
- een magneetschijf
- een toetsenbord
- een beeldscherm
- een optische schijf.
Alle moderne computers werken volgens het Von Neumann-model. In 1944 realiseerde Von Neumann zijn ideeën door de bouw van de IAS computer. Hoewel elektrische calculators voor die tijd bestonden, kan het Von Neumann model als revolutionair worden gezien. Von Neumann wordt dan ook terecht beschouwd als de grondlegger van de huidige computer architectuur.
Externe links
- http://ei.cs.vt.edu/~history/VonNeumann.html
- http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Von_Neumann.html
- http://cepa.newschool.edu/het/profiles/neumann.htm
- http://www.physics.umd.edu/robot/neumann.html
- http://www.rit.edu/~drk4633/vonNeumann/
