Jiu-Jitsu is in principe geen sport. Een vechtsport is gebonden aan regels, jiu-jitsu daarentegen is bij uitstek een vechtkunst, gebaseerd op de aanval van een tegenstander vanuit alle denkbare posities en vanuit diverse vechtdisciplines. Dit impliceert een verdediging die gebruik maakt van de meest geschikte technieken tegen die aanval. Dat dit gepaard kan gaan met technieken die als onsportief en oneerlijk worden beschouwd in de reguliere vechtsporten kenmerkt juist het jiu-jitsu. Het moment van verdedigen en de manier waarop er verdedigd wordt is immers het gevolg van de aanval van de tegenstander, hij of zij neemt immers op dat moment het risico en probeert de integriteit van de aangevallene te beschadigen.

De gevolgen kunnen, in het geval dat de aangevallene zeer bekwaam is in het jiu-jitsu, zeer ernstig zijn voor de aanvaller. Een voorbeeld is het proberen te wurgen van een persoon, de aanvaller loopt tevens de kans om een zeer forse beschadiging van zijn testikels of haar vrouwelijke genitalien op te lopen via een trap of knie in het kruis. Deze techniek wordt als onsportief beschouwd, maar is wel zeer effectief in dit geval. Aan de andere kant is er een zodanige rijkdom aan technieken, dat in zeer veel gevallen de tegenstander onschadelijk kan worden gemaakt zonder hem of haar enige verwonding toe te brengen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van klemtechnieken. Gegeven een bedreiging, kan de jujutsuka doorgaans kiezen uit diverse technieken, als dit niet het geval zou zijn, zou de verdediging overigens ook te voorspelbaar zijn.

De oorsprong van het jiu-jitsu ( ook wel ju-jutsu, jaware etc genoemd ) is gehuld in nevelen, het wordt echter wel als een zuiver japanse vechtkunst beschouwd. De enige vechtkunst die invloed zou hebben uitgeoefend is het (chinese) Kempo.

Voor de volledigheid moet opgemerkt worden dat er ook van jiu-jitsu een wedstrijdvorm bestaat waarbij wel degelijk regels bestaan. Ook zijn er meer vechtsporten/vechtkunsten die claimen geen regels te kennen indien als zelfverdedigingsvorm beoefend, denk b.v. aan American Kenpo, Hapkido of Freefight.

In het algemeen geldt: bij de beoefening van vechtsport/vechtkunst zal het nooit om een echt gevecht gaan; hetzij wordt er een aanname gedaan van het effect van de toegepaste techniek, hetzij de beoefenaren moeten zich houden aan regels die controleren wat er mag en welke schade er toegestaan is. Als voorbeeld: de jiu-jitsu beoefenaar geeft tijdens de training zijn of haar trainingspartner niet voluit een knie in het kruis; de partner suggereert in plaats daarvan het effect door dubbel te slaan waardoor de rest van de techniek kan worden uitgevoerd. Andersom mag een kickbokser zo hard slaan en trappen als hij of zij wil, maar is een knie in het kruis niet toegestaan evenmin als een schouderworp of verwurging.