Jezus Christus of Jezus of Jezus van Nazareth of Jezus de Nazarener of Yeshua ben Joseph was een joodse religieuze leraar die omstreeks het jaar 30 in Palestina actief was. Hij is de centrale figuur in het christendom.

De titel Christus komt van het Griekse woord voor Messias of gezalfde: Christos. Het is een titel die hem door zijn volgelingen is toegekend en die sindsdien gangbaar is geworden in de gehele westerse cultuur.

Over het leven en de uitspraken van Jezus bestaan sterk uiteenlopende opvattingen. Volgens overleveringen waren al tijdens zijn leven de meningen over hem zeer sterk verdeeld, en na ongeveer tweeduizend jaar is dit nog altijd het geval.

Table of contents

1 Jezus als Messias 2 De historische Jezus 3 Levensloop 3.1 Geboorte en jeugd 3.2 Johannes de Doper 3.3 Prediking 3.4 Naar Jeruzalem 3.5 Na de kruisiging 4 Jezus in niet-christelijke religies 4.6 Islam 4.7 Jodendom

Jezus als Messias

Voor een verdere uitleg van deze visie, zie: Jezus als Messias

De historische Jezus

Elke poging om Jezus historisch te benaderen is problematisch omdat de levensverslagen die over hem bekend zijn, alle zijn geschreven door auteurs die zich als zijn volgelingen beschouwden.

Een belangrijke en invloedrijke poging om door middel van historisch- kritisch onderzoek historische gegevens uit de evangeliën te halen is gedaan in de 19e eeuw door D. F. Strauss. Hij verwierp alle bovennatuurlijke en messiaanse elementen uit de evangeliën. Het onderzoek dat in de lijn van Strauss in de 19e eeuw werd gedaan, wordt de Leben Jesu Forschung genoemd. Aan het begin van de twintigste eeuw critiseerden de Nieuw Testamentici Weiss en Albert Schweitzer dit onderzoek omdat dit het eschatologische karakter van Jezus' prediking over het hoofd had gezien. Tegenwoordig is de discussie over de historische Jezus nog in volle gang.

Niet alleen met de tegenstanders van historisch-kritisch onderzoek rond Jezus is er veel discussie, ook tussen de aanhangers van de historisch-kritische methode zijn er veel meningsverschillen. Hoewel sommige onderzoekers menen dat er geen enkel historisch bewijs is dat Jezus ooit heeft bestaan, gaan de meeste historici die zich met het onderwerp hebben beziggehouden ervan uit dat hij wel degelijk een historische figuur is. Zij doen dit veelal op grond van de vele sporen die Jezus heeft nagelaten in de godsdiensten van het Midden Oosten.

Ook vermeldingen van Jezus door Flavius Josephus worden door sommigen als bewijs van Jezus' bestaan beschouwd. Anderen menen dat deze passages slechts bewijzen dat er christenen bestonden die in Jezus geloofden.

Het feit dat in de evangeliën diverse personen figureren van wie de historiciteit algemeen aanvaard is, wordt ook als argument voor de historische betrouwbaarheid van de evangeliën gebruikt.

Door de verhalen van de evangelisten te combineren met kennis over het leven in Palestina in Jezus' tijd, zijn diverse onderzoekers tot hun eigen beeld van Jezus gekomen. Afhankelijk van de keuzes die hierbij zijn gemaakt wordt Jezus hierbij neergezet als vrome jood, als anti-Romeinse rebel, als radicale godsdienstvernieuwer, als Esseen enzovoort.

Onderstaande levensloop laat ongeveer het beeld zien dat uit het historisch-kritisch onderzoek naar voren komt. De beschreven gebeurtenissen staan vermeld in de bijbelse Evangeliën en worden van historische kanttekeningen voorzien. Bijbelse verslagen die door de meeste historici als legende terzijde worden geschoven, worden niet vermeld.

Voor een uitgebreidere beschrijving van Jezus' levensloop volgens de evangeliën, zie : Jezus als Messias

Levensloop

Omdat hij bekend stond als Jezus de Nazarener wordt meestal aangenomen dat hij afkomstig was uit Nazareth. Problematisch hierbij is dat de naam van dat dorp pas in de vierde eeuw voor het eerst in verslagen wordt vermeld. Er bestaat sterke twijfel of Nazareth in Jezus' dagen wel bestond. Het woord Nazarener heeft ook andere betekenissen. (Zie hiervoor: Nazarener)

Binnen de christelijke traditie wordt Bethlehem als geboorteplaats van Jezus beschouwd. Volgens de joodse traditie zou de Messias in Bethlehem geboren worden.

Jozef en Maria worden als Jezus' ouders beschouwd.

Johannes de Doper

Johannes de Doper was een populaire religieuze leraar uit die tijd. Volgens de evangeliën was hij een neef van Jezus. Johannes doopte talrijke mensen in de Jordaan met de bedoeling hen zo van hun zonden te verlossen. Een dergelijk ritueel is bij de mandaeërs nog steeds in zwang. Zij beschouwen Johannes als de belangrijkste leraar uit hun traditie en Jezus als iemand die uit hun kring voortkwam maar zich ontpopte als een verrader.

Volgens het christendom was Johannes een wegbereider voor Jezus.

Prediking

De evangeliën spreken ook van discussies tussen Jezus en diverse schriftgeleerden. Ook is er sprake van wonderen die Jezus verricht zou hebben, zoals het genezen van zieken, het weer levend maken van iemand die was gestorven, het kalmeren van een storm, van water wijn maken en het voeden van honderden mensen met slechts een paar broden en vissen, waarbij er manden vol overbleven. De bijbel spreekt van omgang met in het algemeen geminachte mensen, zoals prostituées en tollenaars.

Jezus stond in zijn prediking niet alleen. Een groep van mensen reisde met hem mee op zijn voettochten door het land. Hierbij hadden volgens de bijbel twaalf discipelen een speciale plaats. De meesten van hen waren vissers uit Galilea. Zij ontvingen onderricht in Jezus' leer.

Naar Jeruzalem

Na de kruisiging

Na de kruisiging werd Jezus' leer verder verspreid door zijn discipelen en door de zelfbenoemde apostel Paulus. Sommigen zijn overigens van mening dat de leer van Paulus (te) veel afwijkt van de leer van Jezus en van die van de andere apostelen.

Jezus in niet-christelijke religies

Islam

Jodendom