Johannes Pieter Pronk (16 maart 1940 - ) is een Nederlands politicus. Pronk was politicus voor de Partij van de Arbeid, minister, kamerlid, hoogleraar en VN-functionaris. Hij is door premier Kok wel eens de '"minister van het nationale geweten" genoemd. Anderen noemen hem "minister van beroep". In Telegraaf-kringen werd hij zeer verguisd.
Jan Pronk werd in Den Haag geboren, als zoon van een gereformeerde onderwijzer uit Scheveningen. Na zijn Gymnasium B, studeerde hij in Rotterdam Economische wetenschappen. Het doctoraal examen legde hij af in 1964. Tijdens zijn studententijd toonde hij al mededogen met de kwetsbaren in de samenleving door jaarlijks mee te varen op de 'Henri Dunant', de vakantieboot voor gehandicapten van het Nederlandse Rode Kruis. Deze gedrevenheid om de minder bedeelden in de wereld daadwerkelijk te helpen heeft zijn hele verdere loopbaan bepaald.
Wetenschappelijke loopbaan
- Wetenschappelijk medewerker aan het Centrum voor Ontwikkelingsprogrammering en het Nederlands Economische Instituut te Rotterdam.
- Buitengewoon hoogleraar aan het 'Institute of Social Studies in Den Haag.
- Bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam.
Politieke loopbaan
Jan Pronk staat bekend als een zeer harde werker. Door zijn rechtlijnigheid heeft zowel vrienden als vijanden in de politiek gemaakt. Zo werd zijn pleidooi voor het aanbieden van excuses aan Indonesië, wegens de politionele acties van Nederland tegen de jonge republiek, niet door iedereen gewaardeerd. Ook zijn kritiek op het dictatoriale bewind van de Indonesische ex-president Soeharto schoot enkele partijen in het verkeerde keelgat, maar tekent wel zijn instelling. Soms leek hij blijk te geven van emotionele betrokkenheid, zoals toen hij Ruanda bezocht en getuige was van de gevolgen van de massaslachting die was aangericht in de machtsstrijd tussen Hutu's en Tutsi's. Na de openbaarmaking van het NIOD-rapport over 'Srebrenica' op 10 april 2002 stelde Pronk in het openbaar dat hij als minister van het Kabinet-Kok II diende af te treden. Op 16 april trad het gehele kabinet af.
