Het is na de oorlog ontstaan uit bond voor natuur- en vogelwachten. De volledige naam was Instituut voor Natuurbeschermingseducatie. Het is nu en vereniging van vrijwilligers en beroepskrachten die de aandacht en de waardering van mensen voor natuur en milieu wil vergroten.

Er zijn tegenwoordig 180 plaatselijke afdelingen. Samen hebben ze 16.000 leden. Elke afdeling heeft weer andere accenten. Iets wat in heel veel afdelingen gebeurt is het organiseren van excursies onder leiding van gediplomeerde natuurgidsen. Deze excursies worden in de plaatselijke media aangekondigd. Voor natuurgidsen bestaat er binnen het IVN de aan parte opleiding: de natuurgidsencursus. Deze cursus is een belangrijk kadervormend middel. De natuurgidsencursussen worden op regionaal niveau gecoördineerd door de BCN, de Begeleidingscommissie natuurgidsencurus.

Ook kennen sommige afdelingen een wat minder diepgravende cursus: de groencursus. Bedoeld voor iedereen die wat meer van natuur, milieu en landschap wil afweten. In de invulling is de afdeling geheel vrij. OP provinciaal bestaat er ook de consulentschappen. Deze bestaan uit beroepskrachten. Ze ondersteunen en de afdeling en hebben ook hun eigen educatieve projecten.

Op landelijk niveau is er het landelijk bureau. Deze zetelt in Amsterdam. Hier wordt materiaal gemaakt en wordt het landelijke lobbywerk verricht.

het IVN speelt een belangrijke rol in de natuureducatie binnen de Nationale Parken.

In de jaren '70 en '80 kreeg het IVN een groter landelijke bekendheid door het optreden van de toenmalige directeur Piet Steltman in het televisie natuurspelprogramma "Ja natuurlijk"

Het Landelijk bureau van het IVN is in Nederland de vertegenwoordiger van Eartheducation

externe link: