Israël

Israël

Dit gaat over de moderne staat Israël. Voor het Bijbelse volk en land Israël, zie Israël (volk)

{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" width="100px" | style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" |

{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" | align="center" width="120px" | | align="center" width="120px" | |} |----- | align="center" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | מדינת ישראל
دولة اسرائيل
Medinat Yisrael |----- | align="center" colspan="2" | |----- | Taal || Hebreews, Arabisch |----- | Hoofdstad || (West-)Jeruzalem (betwist) |----- | Religie || Joods 80.1% |----- | Regeringsvorm || Democratische republiek |----- | President || Moshe Katsav |----- | Eerste minister || Ariel Sharon |----- | Oppervlak
- totaal
- % Water | rang 149
20.770 km²
2% |----- | Inwoners
- totaal(2003)
- Dichtheid | rang 99
6,7 miljoen
286 / km² |----- | Nationale feestdag | 15 mei (1948) onafhankelijkheidsdag |----- | Munt | 1 new Israeli shekel (NIS)="100" Agorot |----- | Tijdzone | UTC +2/+3 |----- | Volkslied || Hatikvah |----- | Internet-TLD || .il |----- | Tel || 957 |}

Israël (in de lange vorm de Staat Israël en in het Hebreeuws מדינת ישראל Medinat Jisraeel) is een land in het Midden-Oosten, van west naar zuid met de klok mee geflankeerd door de Middellandse Zee, Libanon, Syrië, Jordanië de Golf van Akaba en Egypte via de Sinaïwoestijn. Bovendien liggen twee gebieden met Palestijns zelfbestuur, de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever ten het westen en ten oosten van Israël.

{| ALIGN="center" | |}

Table of contents

1 Cijfers en gegevens

1.1 Mileu - internationale verdragen:
1.2 Geografie - opmerking:

2 Overzicht
3 Geschiedenis van de moderne staat Israël
4 Algemene informatie

Cijfers en gegevens

;Godsdiensten: Jodendom, Islam, Christendom en Druzisch. Kleinere groeperingen komen evenwel voor, waaronder de Baha'i die heilige plaatsen hebben in Haifa en Akko ;Belangrijke steden: Jeruzalem, Tel Aviv, Haifa ;Geografische coördinaten: 31 30 N, 34 45 O ;Grenzen: totaal: 1.006 km, Egypte 255 km, Gazastrook 51 km, Jordanië 238 km, Libanon 79 km, Syrië 76 km, Westelijke Jordaanoever 307 km. Kustlijn: 273 km ;Maritieme aanspraken: continentale aanspraken: tot op de diepte van bodemexploitatie. Territoriale zee: 12 zeemijlen ;Klimaat: Gematigd; heet en droog in het zuiden en in de oostelijke woestijngebieden ;Geogische vormen: Negevwoestijn in het zuiden; lage kustgebieden; centraal gelegen gebergte; Jordaanvallei ;Hoogteverschillen: laagste punt: Dode Zee -408 m, hoogste punt: Har Meron 1.208 m ;Natuurlijke rijkdommen: koper, fosfaten, bromide, kalium, klei, zand, zwavel, asfalt, mangaan, kleine hoeveelheden aardgas en ruwe olie ;Landgebruik: vruchtbaar: 17%, in gebruik voor landbouw: 4%, in gebruik voor veeteelt: 7%, bossen en bosgronden: 6%, andere: 66% (1993) ;Geïrrigeerd land: 1.800 km² (1993) ;Natuurrampen:zandstormen kunnen tijdens voorjaar en zomer voorkomen ;Milieukwesties: Beperkte landbouwgronden en dito natuurlijke zoetwaterbronnen vergen serueuze matregelen en leggen beperkingen op; woestijnvorming; luchtvervuiling door uitstoot schadelijke stoffen industrie en verkeer; grondwatervervuiling door industrieel- en huishoudelijk afval, chemische meststoffen en pesticiden

Mileu - internationale verdragen:

;neemt deel aan verdragen ten aanzien van: biodiversiteit,klimaatverandering,woestijnvorming,bedreigde diersoorten, gevaarlijke afvalstoffen, nucleaire test stop, bescherming ozonlaag, olielozingen op zee, wetlands ;heeft ondertekend, maar niet geratificeerd: Klimaatverandering - Kyoto Protocol, Conservering leven in zee ;niet ondertekende protocollen: Non proliferatie verdrag

Geografie - opmerking:

Er zijn 231 Israelische nederzettingen en voor burgerdoelen in gebruik zijnde plaatsen op de westelijke Jordaanoever, 42 in de door Israël bezette Golanhoogte, 24 in de Gazastrook en 29 in Oost-Jeruzalem (augustus 1999 )

Overzicht

In de Zesdaagse oorlog van 1967 veroverde Israël de volgende gebieden:

de Sinaïwoestijn - werd veroverd in 1967. Ontruimd in het kader van het Camp Davidverdrag tussen Egypte, Israël en sponsor, de VS.
de Westelijke Jordaanoever - werd door Jordanië bezet in 1948 en geannexeerd in 1949. Deze annexatie werd niet internationaal erkend. Israël hield dit gebied slechts bezet, stichtte er echter tegen internationale wet in nederzettingen (zie opmerking hierboven). Sinds 1991 valt de Westoever (korte naam) grotendeels onder Palestijns zelfbestuur.
Golan hoogvlakte - voorheen Syrisch gebied, sinds 1967 bezet en geannexeerd door Israël.
de Gazastrook - werd door Egypte bezet sinds 1948. Nooit genannexeerd. Ook Israël hield dit gebied slechts bezet, stichtte er echter tegen internationale wet in nederzettingen (zie opmerking hierboven).
Oost-Jeruzalem - was door Jordanië bezet in 1948 en geannexeerd in 1949. Deze annexatie werd niet internationaal erkend. Zo ook de Israëlische annexatie. Internationale betrokkenheid tussen de twee bezettingen en annexaties is evenwel zeer verschillend.

Sinds de Conferentie van Madrid in oktober 1991 wordt op bilateraal niveau onderhandeld tussen Israël en Palestijnse vertegenwoordigers en tussen Israël en Syrië, om tot een permanente regeling te komen. Op 25 april 1982 trok Israël zich terug uit de Sinaï, zoals overeengekomen tijdens het Israëlisch-Egyptische Vredesverdrag van 1979. Bestaande territoriale- en andere geschillen met Jordanië werden opgelost met het Israëlisch-Jordaanse Vredesverdrag van 26 oktober 1994.

Geschiedenis van de moderne staat Israël

Zie het afzonderlijke artikel.

Algemene informatie

Israël heeft een technologisch vooruitstrevende markteconomie met substantiële overheidsbemoeienis. Het is afhankelijk van import van ruwe olie, granen, ruwe grondstoffen en militair materieel. Ondanks beperkte natuurlijke rijkdommen heeft Israël zijn agrarische en industriële sectoren de laatste 20 jaar intensief ontwikkeld. Het land is grotendeels onafhankelijk wat betreft de voedselproductie, behalve voor granen. Belangrijkste exportproducten zijn diamant, technologische hoogontwikkelde apparatuur en landbouwproducten (fruit en groenten). Israël kampt met omvangrijke begrotingstekorten, die gedekt worden door grote bankoverschrijvingen uit het buitenland en door buitenlandse leningen. Ruwweg de helft van de buitenlandse overheidsschulden staan uit in de Verenigde Staten, die Israël's voornaamste leverancier is van economische en militaire hulp. De grootste instroom van Joodse immigranten uit de voormalige Sovjetunie vond plaats van 1989-1999, waarmee het totaal aantal Russische immigranten op 1 miljoen kwam, één-zesde van de totale bevolking. Zij dragen met hun wetenschappelijke en professionele ervaring veel bij aan de economische toekomst van het land. De instroom, gekoppeld aan de opening van nieuwe markten aan het einde van de Koude oorlog, versterkte en versnelde groei van de economie van Israël. De groei begon echter te stagneren in 1996, toen de overheid strengere fiscale en monetaire maatregelen oplegde, waardoor de immigratiebonus zijn werking verloor. Wel brachten deze maatregelen de inflatie in 1999 tot een laagterecord.

Zie ook: Palestina, Diaspora, Holocaust, Arabisch-Israëlisch conflict, Israël (volk), Israël (steden en bezienswaardigheden), Mossad, PLO, Hamas, Knesset nds:Israel