De Internationale is de spontane vereniging van radicaal-democratisch gezinde arbeidersmassa's, oorspronkelijk met theoretisch-communistisch inslag van Marx-Engels, in reactie op het revolutiejaar 1848. Ook is het een lied, door Pierre de Geyter gecomponeerd, dat op de 2e Internationale, in 1892, als officieel strijdlied van de beweging werd geproclameerd.
De Beweging
De Eerste Internationale
De Eerste Internationale (officieel "The International Working Men's Association") werd gesticht op 28 september 1864, te Londen, nadat de internationale verbindingen tussen de arbeiders van de vroegere "Bond der Rechtvaardigen" en de "Communistenbond", in reactie op de revolutie van 1848, vernietigd waren. Het Engelse verzet na de economische crisis van 1857 en het internationale arbeidersprotest tegen de onderdrukking van de Poolse opstand in 1863 hadden de oprichting van deze 1ste Internationale in de hand gewerkt.
De Nederlandse afdeling van deze 1ste Internationale werd op 30 augustus 1869 te Amsterdam opgericht, onder impuls van Henri Gerhard, als "Nederlands Werklieden-Verbond". De in 1860 door oa. César De Paepe opgerichtte Brusselse vereniging "Le Peuple" groeide uit tot de Belgische afdeling.
De congressen van deze Internationale leidden vaak tot oeverloos verwarde debatten: Londen (1865), Genève (1866), Lausanne (1867), Brussel (1868), Bazel (1869), Londen (1871), 's-Gravenhage (1872), Genève (1873) en Philadelphia (1876).
De aanhangers van Karl Marx vormden wel de voornaamste stroming, naast de Engelse vakbeweging en de Franse aanhangers van Pierre Proudhon enerzijds en van Auguste Blancqui anderzijds.
De Tweede Internationale
De Tweede Internationale (ofwel "Socialistische Arbeiders-Internationale") werd opgericht in juli 1889, na de reactie op de ondergang van de Parijse Commune en meteen van de eerste Internationale. Op het tweede congres, te Brussel in 1891, werd het "Internationaal Socialistisch Bureau" gesticht. Later zal Emile Vandervelde er voorzitter van worden en Kamiel Huysmans secretaris. Na de congressen van Parijs en Brussel volgden Zürich (1893), Londen (1896), Parijs (1900), Amsterdam (1904), Stuttgart (1907), Kopenhagen (1910) en Bazel (1912).
Verdeeldheid binnen de Internationale
Drie debatvolumes, het ministerialisme, het kolonialisme en het militarisme gaven aanleiding tot het ontstaan van een reformistische en een revolutionaire vleugel, binnen de Internationale. Rosa Luxemburg en Vladimir Iljitsj Lenin speelden een opvallende rol.
De Eerste Wereldoorlog accentueerde de nationale verdeeldheden, binnen de Internationale en pas in 1923, op het congres van Hamburg, werd de eenheid enigszins hersteld, onder de naam "Sozialistische Arbeiter Internationale" (S.A.I.).
De Derde Internationale
De Derde Internationale werd ook wel "Communistische Internationale" genoemd, afgekort tot Comintern. Lenin was de initiatiefnemer en het oprichtingscongres vond plaats in Moskou van 2 tot 6 maart 1919.
De politiek van de 3de Internationale was niet revisionistisch gericht, maar streefde met alle dienstige middelen naar de oprichting van de werelddictatuur van het proletariaat, met de volledige opheffing van alle klassen. Het was de Internationale met de meest gecentraliseerde structuur. Alle congressen werden in Moskou gehouden, tot het Presidium van het Uitvoerend Comité besloot tot de opheffing van de Comintern, op 15 mei 1943. Lenin, Trotski en Stalin voor de USSR, Wilhelm Pieck (Duitsland), Maurice Thorez (Frankrijk), Ercoli Togliatti (Italië), David Wijnkoop (Nederland) en Georgi Dimitrow (Bulgarije) traden bij deze 3de Internationale op de voorgrond.
De Vierde Internationale
De Vierde Internationale werd door Trotski (na zijn verbanning uit de Sovjet-Unie) gesticht in 1938, te Genève. Een tweede congres, meteen ook het laatste en zonder massale aanhang, greep plaats te Parijs, in april 1948. Terzelfdertijd verscheen het tijdschrift "La quatrième Internationale". Zie ook bij trotskisme.
Het strijdlied
De tekst
De oorspronkelijke tekst van het strijdlied De Internationale komt van de "Franse communard" Eugène Pottier. Na de nederlaag van de Parijse Commune, had hij het land moeten verlaten. In 1871 verbleef hij even in België en week hij uit naar de Verenigde Staten. 15 Jaar later keerde hij, totaal ziek en verzwakt, naar Parijs terug. Hij stierf in Parijs in 1887. Intussen had men zijn "Chants Révolutionnaires" uitgegeven. Henri Rochefort, een gekend publicist, schreef in het voorwoord dat de gedichten ontstaan waren tijdens de vreselijke "Commune van Parijs", toen de laatste communards, aan de "Mur des Fédérés", bij de "Cimetiére Père Lachaise", afgeslacht werden. In de bundel zat "L'Internationale" met de vermelding "Au citoyen Lefrançais, membre de la Commune".
De muziek
Het lied zelf zou Eugène Pottier nooit horen. Pierre de Geyter zette de tekst op muziek in 1888, een jaar na de dood van Pottier dus. Tekstdichter en componist hebben elkaar nooit ontmoet. De Internationale werd voor het eerst uitgevoerd op 8 juli 1888, op het jaarfeest van het syndicaat der krantenverkopers, te Rijsel. De 2de Internationale proclameerde het als officieel strijdlied in 1892.
De tekst
Hieronder volgt de Nederlandse bewerking van de Internationale door de dichteres Henriette Roland Holst, gevolgd door de oorspronkelijke tekst.
Nederlandse versie:
- Ontwaakt, verworpenen der aarde,
- Ontwaakt, verdoemd in hongersfeer.
- Reedlijk willen stroomt nu over d'aarde.
- En die stroom rijst al meer en meer.
- Sterft, gij oude vormen en gedachten,
- Slaafgeborenen ontwaakt, ontwaakt !
- De wereld steunt op nieuwe krachten,
- Begeerte heeft ons aangeraakt !
- Makkers, hoort de signalen,
- Tot de strijd ons geschaard.
- En d'Internationale zal morgen
- heersen op aard !
Oorspronkelijke versie:
- Debout les damnés de la terre
- Debout les forçats de la faim
- La raison tonne en son cratère
- C'est l'éruption de la fin
- Du passe faisons table rase
- Foules, esclaves, debout, debout
- Le monde va changer de base
- Nous ne sommes rien, soyons tout
- C'est la lutte finale
- Groupons-nous, et demain (bis)
- L'Internationale
- Sera le genre humain
- Il n'est pas de sauveurs suprêmes
- Ni Dieu, ni César, ni tribun
- Producteurs, sauvons-nous nous-mêmes
- Décrétons le salut commun
- Pour que le voleur rende gorge
- Pour tirer l'esprit du cachot
- Soufflons nous-mêmes notre forge
- Battons le fer quand il est chaud.
- L'état comprime et la loi triche
- L'impôt saigne le malheureux
- Nul devoir ne s'impose au riche
- Le droit du pauvre est un mot creux
- C'est assez, languir en tutelle
- L'égalité veut d'autres lois
- Pas de droits sans devoirs dit-elle
- Egaux, pas de devoirs sans droits.
- Hideux dans leur apothéose
- Les rois de la mine et du rail
- Ont-ils jamais fait autre chose
- Que dévaliser le travail
- Dans les coffres-forts de la bande
- Ce qu'il a crée s'est fondu
- En décrétant qu'on le lui rende
- Le peuple ne veut que son dû.
- Les rois nous saoulaient de fumées
- Paix entre nous, guerre aux tyrans
- Appliquons la grève aux armées
- Crosse en l'air, et rompons les rangs
- S'ils s'obstinent, ces cannibales
- A faire de nous des héros
- Ils sauront bientôt que nos balles
- Sont pour nos propres généraux.
- Ouvriers, paysans, nous sommes
- Le grand parti des travailleurs
- La terre n'appartient qu'aux hommes
- L'oisif ira loger ailleurs
- Combien, de nos chairs se repaissent
- Mais si les corbeaux, les vautours
- Un de ces matins disparaissent
- Le soleil brillera toujours.
Andere Internationales
Na de Tweede Wereldoorlog vormen ook andere politieke stromingen hun eigen Internationale, zoals daar zijn de Socialistische Internationale, de Christen-Democratische Internationale, de Liberale Internationale en de conservatieve Internationale Democratische Unie.
