Tagoror  

Encyclopedie




Hormoon

Een hormoon is een stof die binnen het lichaam wordt afgegeven om (meestal via de bloedstroom) op een andere plaats een effect te bewerkstelligen. Het is dus een inwendig chemisch signaal in het lichaam. Chemische stoffen die worden afgegeven om boodschappen tussen individuen van dezelfde soort over te brengen worden feromonen genoemd. Chemische stoffen die tussen aangrenzende cellen signalen overbrengen zijn (neuro)transmitterss. Er bestaan ook nog chemische signalen die tussen soorten een rol spelen: sommige planten geven bijvoorbeeld bij vraat door rupsen signaalstoffen af die sluipwespen aanlokken die op die rupsen parasiteren.

Er zijn zeer veel hormonen bekend. De meeste hormonen die we kennen maken deel uit van regelkringen of feedback-systemen waarbij als resultaat van het effect van een hormoon, een ander hormoon wordt aangemaakt dat het eerste hormoon in concentratie weer doet afnemen.

Bijvoorbeeld: het hormoon T4(of thyroxine) wordt in de schildklier geproduceerd als reactie op de productie van het hormoon TSH (thyroid-stimulerend-hormoon) in de hypofyse, dat weer wordt geproduceerd als reactie op TRH (TSH-releasing hormone) dat in de hypothalamus wordt afgescheiden. Stijgt de T4-concentratie in het bloed weer, dan wordt de afgifte van TRH, en daardoor weer die van TSH, en daardoor weer die van het T4 zelf, geremd.

Omdat hormonen lichaamseigen stoffen zijn die bij de werking van de meeste lichaamsfuncties een zeer belangrijke rol spelen zijn ze een dankbaar object van studie voor de farmaceutische industrie, die de meeste hormonen in zuivere vorm heeft kunnen extraheren of synthetiseren, er (vaak nog sterker werkende)analogen van heeft gemaakt of geneesmiddelen die het effect van een hormoon juist blokkeren. Ook in de natuur zijn bij planten of dieren vaak stoffen te vinden die een sterk effect op de mens hebben omdat ze het effect van een hormoon nabootsen of blokkeren. Zo is morfine een stof die de werking van een groep hormonen die endorfinen heten nabootst, en is calcitonine van zalmen in mensen veel sterker werkzaam dan de 'eigen' menselijke variant. Voorbeelden van geneesmiddelen met een hormoonwerking zijn o.a. anabole steroiden, corticosteroiden, insuline, schildklierhormoon, groeihormoon, de anticonceptiepil, de morning-after pil, aldosteron, glucagon, morfine en van geneesmiddelen die de werking van bepaalde hormonen juist tegengaan beta-blokkers, alfa-blokkers, antihistaminica, strumazol, ace-remmers, H2-blokkeerders.

Veel mensen associëren het woord'hormoon' met iets kunstmatigs waar ze een instinctmatige afkeer van hebben; zoals hopelijk uit het bovenstaande blijkt is dit niet terecht omdat hormonen juist de meest natuurlijke manier zijn om processen in het lichaam te beïnvloeden - zo doet het lichaam het immers zelf ook.

Andere hormonen zijn bijvoorbeeld:

  • testosteron
  • oestrogeen
  • progesteron
  • ACTH (adrenocorticotroop hormoon)
  • hydrocortison
  • aldosteron
  • groeihormoon
  • insuline
  • glucagon
  • LH (Luteïniserend hormoon))
  • FSH (Follikelstimulerend hormoon)
  • ADH (antidiuretich hormoon)
  • Adrenaline
  • calcitonine
  • T3 (tri-iodothyronine)
  • T4 (thyroxine)
  • Renine
  • angiotensine
  • ANF (atrial natriuretic factor)
  • leptine
  • melatonine
  • endorfine

Belangrijke hormoonproducerende organen zijn o.a.
  • hypothalamus
  • hypofyse
  • schildklier
  • bijschildklier
  • nier
  • bijnier
  • testis
  • ovarium
  • alvleesklier



Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.