De Grieken geloofden in meer dan één schepper-god. Zij waren polytheïstisch (poly = meerdere en theos = god) en vereerden een pantheon aan goden. De godenverhalen werden mondeling overgeleverd, wat waarschijnlijk de reden is dat er hier en daar wat tegenstrijdige feiten opduiken. De Grieken wilden de goden graag te vriend houden en offerden daarom regelmatig gaven op een altaar. Gewone gaven konden landbouwproducten zijn; een bloedgave was meestal een gezond dier. Mensenoffers werden niet geaccepteerd, getuige het verhaal van Tantalus, die vreselijk gestraft werd omdat hij zijn zoon op een bloedige manier aan de goden te eten aanbood.

Altaren stonden in een temenos, een soort heilig domein, waarin vaak ook een tempel stond, maar noodzakelijk was dat niet.

Belangrijke vieringen, zoals landbouwfeesten, werden gevierd met rituele spelen, het zingen van liederen en speciale optochten, waarbij vaak maskers van goden werden gedragen. Vooral de cultus van Dionysus, de god van de wijn, de bedwelming en een beetje van de landbouw. Uit deze gemaskerde optochten zijn later de Griekse tragedies en komedies voortgekomen.

Wanneer belangrijke beslissingen moesten worden genomen vroeg men vaak om raad. Men trok naar de tempel in Delphi om een orakel, een raadgevende uitspraak van de goden, te vragen. Hedentendage zijn er nog altijd politici in Griekenland die op deze manier belangrijke beslissingen nemen.

Twee bekende uitdrukkingen van de oude Grieken zijn gevleugelde uitspraken gebleven: Socrates' uitspraak "Ken uzelf", wat betekent dat het niet raadzaam is naast de schoenen te gaan lopen, omdat hoogmoed door de goden bestraft zou worden, en "Niets is teveel", wanneer men lange tijd veel voorspoed heeft gehad en bang is dat de goden hier jaloers op worden en met maatregelen komen.

Veel begrippen en uitdrukkingen uit het hedendaags taalgebruik zijn aan de Griekse mythologie ontleend. Voorbeelden hiervan zijn een tantaluskwelling, de doos van Pandora, een sisyphusarbeid, de achilleshiel, een Oedipuscomplex, een augiasstal, een odyssee, een muze en een orakel(spreuk). Ook dragen heel wat planeten, sterren en andere hemellichamen namen uit de Griekse mythologie.

Een aantal van de verhalen, zoals die over een allesverzwelgende vloed vindt men terug in andere mythologische- en geloofssystemen. In de de joods-christelijke Bijbel wordt eveneens verteld over een 'zondvloed'. Een plausibele verklaring is dat een dergelijke gebeurtenis inderdaad heeft plaatsgevonden en door mondelinge overlevering verschillende vormen heeft gekregen.

De eerst bekende opgetekende verhalen over het ontstaan van hemel en aarde waren in de 8e eeuw v. Chr. geschreven door Hesiodos. De Griekse mythen en sagen zijn verzameld en doorgegeven door Homerus, die leefde in de 8e of 9e eeuw v. Chr. De Ilias en de Odyssee zijn zijn bekendste werken. Ze zijn gebaseerd op het verhaal van de Trojaanse Oorlog. De Griekse mythen domineren vrijwel alle literatuur uit de oudheid. Ook nu nog zien we in veel klassieke muziekwerken vanaf de Middeleeuwen, in toneelstukken, beeldende kunst en literaire werken elementen uit de Griekse mythologie terug.

Table of contents

1 Het ontstaan van de wereld in de Griekse mythologie 2 Mythen en sagen uit de Griekse mythologie 2.1 De grote sagen 2.2 De kleine sagen 3 Andere namen 4 Gerelateerde onderwerpen 5 Externe link

Het ontstaan van de wereld in de Griekse mythologie

Daarin spelen een rol: Gaea, Tartarus, Eros, Pontos, Uranus, de Titanen (waaronder Oceanus, Iapetus, Cronus, Hyperion, Tethys, Thenis, Rhea en Theia), de Cyclopen, de Giganten, de Eryniden, Hera, Hexia, Demeter, Hades, Poseidon, Zeus, de Olympus, Aphrodite, Artemis, Pallas Athene, Apollo, Hephaestus, Typhon, de Moiren en Heracles.

Mythen en sagen uit de Griekse mythologie

De grote sagen

• De sage van Heracles, waaronder de verhalen over de Giganten, Eurystheus, de Hydra, de Centaurenen, de Augiasstal, de gordel van de koningin der Amazonen, de runderen van Geryones, de appel der Hesperiden, Hades (de onderwereld), de Centaur Nessus.
• De Argonauten, waaronder de verhalen over Phrixus en Helle, Pelias en Iason, de Argo-schippers en Kolchis.
• Theseus, met verhalen over de reizen naar Athene en Kreta, de strijd der Lapithen en Centauren en Phaedra.
• Oedipus en de Labdaciden, waaronder verhalen over het Orakel van Delphi, de stad Colonus, de wraaktocht van Polyneices, Antigone in Thebe, Antigone en Creon
• De Trojaanse Oorlog, waaaronder verhalen over Troje, de wraak van Apollo, de strijd om Helena, Hector en Andromache, Achilles, Patroclus, Hector, Priamus, Penthesilea, Aiax, het paard van Troje, Laocoön en Sinon.
• Het noodlot van de Tantaliden, waaronder verhalen over Atreüs, Agamemnon, Orestes, de Erinyen, de Areopagus en Iphigenia in Tauris.
• De zwerftochten van Odysseus, waaronder verhalen over Ithaka, Telemachus, de schipbreuk, Nausicaä, de Phaeaken, de Lothophagen, de Cyclopen, Polyphemus, Aeolus, de Laestrygonen, het schimmenrijk, de Sirenen, Scylla en Charybdis, Helios, Eumaeüs, Penelope en Laërtes.
  

Actaeon -- Arachne -- Atalante -- Cadmus -- Ceyx en Alcyone -- Daedalus en Icarus -- Daphne -- Demeter en Persephone -- Deucalion en Pyrrha -- De Dioscuren -- Europa -- Io en Zeus -- Ion -- Meleager -- Midas -- Niobe -- Orpheus en Euridice -- Perseus (held) -- Phaëton -- Philemon en Baucis -- Prometheus -- Sisyphus -- Tantalus -- .

Andere namen

Hermes -- Ida -- De Nereïden -- Nereus -- Atlas --

Noot: De eigennamen in dit artikel zijn de Griekse eigennamen, maar staan in de Latijnse spellingsvorm.

Gerelateerde onderwerpen

• Namen in Griekse en Romeinse mythologie
• Lijst van goden en godinnen

• Bulfinch's Mythology - Merk op dat deze niet alleen de Latijnse spelling maar ook de Latijnse namen gebruikt - (engels)