Een grafschrift of epitaaf is een kort gedicht of enkele zinnen die zijn gewijd aan de overledene en op de grafsteen zijn gegraveerd - het lijkt daarin op een epigram. Meestal wordt de overledene geëerd met het grafschrift. Vaak ook wordt een bijbeltekst op het graf opgenomen, of alléén de letters R.I.P (Requiescat in pace, Latijn voor rust in vrede). Verschillende dichters hebben hun eigen grafschrift geschreven.
Nederlandse grafschriften
Isäac da Costa schreef onderstaand grafschrift: - De Roomsche Themis treurt op ’t stille graf des braven:
- ’t is VAN DER KESSEL, wiens gebeent’ hier ligt begraven!
- Gy, wie ge ook zijn moogt, die dees tombe naadren zult,
- is ’t meer dan zucht voor ’t aardsch, wat u het hart vervult,
- en is ’t gevoelig voor vernuft, voor kundigheden,
- voor onvervalschte deugd, en zuiverheid van zeden;
- zoo eer hier, met den naam der Godspraak van de Wet,
- de nagedachtenis eens leeftijds zonder smet!
Op het graf van J.C. Bloem staat het volgende:
- Voorbij, voorbij, o en voorgoed voorbij
Het grafschrift van Adriaan Roland Holst: - Wat was is geweest
Beroemde buitenlandse grafschriften
"Hier ligt een van de meest intelligente beesten die ooit op de aarde heeft rond gelopen" (Benito Mussolini) J.R.R. Tolkien is naast zijn vrouw begraven. Op hun grafsteen staan de namen "Beren" en "Luthien". Deze namen verhelderen de liefdesgeschiedenis van Beren en Luthien die in verschillende versies van Tolkiens werken voorkomt.
"Kind friend, for Ieusus sake forbear, To dig the dust enclosed here. Blest be he that keeps these stones, But cursed be he that moves my bones." (Van het graf van William Shakespeare)
Op het graf van Isaac Newton staat een gedicht van Alexander Pope:
"Nature, and nature's laws,
Lay hid in night,
God said, let Newton be!
And all was light."
Humor
Het grafschrift is, waarschijnlijk vanwege het taboe rond de dood vaak onderwerp voor humor.
Zo heeft de dichter Gerrit Komrij voor zichzelf het volgende grafschrift geschreven, voorzien van rijk rijm:
- Hier ligt Gerrit Komrij. Ik denk dat ik omrij
Een wel heel kort grafschrift is: - Hier ligt Poot, hij is dood
Dit door hemzelf geschreven grafschrift staat werkelijk op het graf van de achttiende-eeuwse dichter Hubert Cornelis Poot. Het grafschrift op het graf van een boekhouder die een kinderloze weduwe achterliet:
- Hier ligt mijn lieve echtgenoot
- Men zegt, in 't rekenen was hij groot
- Maar ik zeg tot mijn groot verdriet
- Vermenigvuldigen kon hij niet.
En op het graf van een zwaarmoedige: - Ik heb jullie toch herhaaldelijk gezegd dat ik ziek was.
Nep
Op Amsterdamse gymnasia rond 1960 deed een nep-grafschrift van Caesar de ronde. Dit luidde: - hyphrat liver asper gus
- assure augur quis
- hyphrat se va sogustot savos
- lapdatum oquis
Scholieren braken hun hoofd op de "vertaling" hiervan. Vertaald luidt dit gedicht: - Hij vrat liever asperges
- als zure augurkjes
- Hij vrat ze van 's ochtens tot 's avonds
- Lap dat 'm ook eens.
Aanverwante onderwerpen
