Beknopte geschiedenis van de Golan hoogvlakte
Archeologische opgravingen tonen bewoning van het gebied sinds in ieder geval de Neolitische tijd. Ook in Tenach en dus de Bijbel wordt de Golan genoemd, de hoogvlakte wordt hierin meestal het gebergte van Basjan genoemd, maar ook de naam Golan komt hierin voor (Jozua 20 en 21). Het gebied vormde onderdeel van het gebied van de stam Manasse.
Door de eeuwen heen ging het gebied van diverse rijken deel uitmaken, zoals het Assyrische Rijk, het Aramese Rijk, het Hellenistische Rijk, het Romeinse Rijk, het Byzantijnse Rijk en het Ottomaanse Rijk.
In de 7e eeuw n.Chr. vond hier de slag bij Jarmoek plaats, waarbij de Islamitische legers Damascus veroverden. Uit Syrisch oogpunt is deze slag hierom zeer belangrijk. Door de eeuwen heen is de Golan een doorgangspunt geweest voor verkeer tussen Damascus, Jeruzalem en Caïro.
Tijdens de kruistochten bezetten kruisvaarders de Golan hoogvlakte enige tijd.
Vanaf de 15e eeuw n.Chr. vestigden zich steeds meer Druzen op de hoogvlakte. Vandaag de dag leven hier nog relatief veel Druzen, vooral in het noordelijke gedeelte van de Golan.
De grond op bepaalde delen van de Golan is zeer geschikt voor de druiventeelt ten behoeve van de wijnproductie. Het bedrijf Gamla exporteert diverse soorten wijnen wereldwijd. Ook andere landbouwgoederen worden hier verbouwd, en er vindt tevens veeteelt plaats. Verder is er veel toerisme in het gebied.
Strategisch belang van de Golan hoogvlakte
De hoogvlakte heeft een groot strategisch belang, zowel voor de Israëlische defensie, aangezien de afstand tot bijvoorbeeld de stad Haifa slechts N kilometer bedraagt, als voor de Syrische defensie, omdat de afstand tot de hoofdstad Damascus M kilometer bedraagt. Verder heeft Israël hier ook radarposten geplaatst.
Gedurende de 19 jaren dat de Golan door Damascus werd bestuurd, van 1948 tot 1967, werden vanuit de hoogvlakte de valleien aan de Israëlische zijde regelmatig onder vuur genomen en gebombardeerd, wat een groot probleem vormde voor de bewoners ervan.
Verder vormt het westelijke deel van het gebergte de oostelijke grens van het Meer van Kinneret, dat momenteel de belangrijke bron is voor zoet water voor Israël. Op de Golan hoogvlakte zelf bevinden zich ook diverse waterbronnen.
Strijd en vredesbesprekingen om de Golan hoogvlakte
De slag om de Golan hoogvlakte vond plaats op 9 en 10 juni 1967, als onderdeel van de zesdaagse oorlog, waarbij Israël de gehele hoogvlakte veroverde. Ook tijdens de jom-kippoeroorlog werd er hevig om de Golan hoogvlakte gevochten.
In 1981 werd de Golan hoogvlakte eenzijdig door Israël geannexeerd, wat internationaal niet erkend werd. Als gevolg hiervan werd de gewone Israëlische wetgeving hier van kracht.
Tijdens de regeerperiode van Ehoed Barak werden er vredesbesprekingen tussen Israël en Syrië gehouden, waarbij de teruggave van de Golan in het kader van land voor vrede een van de dingen waren die besproken werden.
Hafiz al-Assad, vroegere president van Syrië, beloofde dat de Golan hoogvlakte weer deel zou uitmaken van Syrië, maar hij stierf in 2000. Zijn zoon Bashar al-Assad, zet de politiek van zijn vader wat betreft de Golan voort.
Sinds de verovering door Israël is dit gebied altijd een twistpunt gebleven betreffende de Israëlisch-Syrische betrekkingen. Syrië wil onder andere de oostelijke oever hebben van het meer van Tiberias, en is sinds eind jaren '60 in staat van oorlog geweest met Israël. In 2000 liepen de vredesbesprekingen tussen Israël en Syrië stuk op onder andere het thema van de Golanhoogte. In januari 2004 had de Syrische president Bashar al-Assad het over het hervatten van de vredesbesprekingen, en nodigde de Israëlische president Moshe Katsav hem uit naar Jeruzalem voor vredesbesprekingen. De Golanhoogte zou dan ook aan bod komen. Dit ging echter niet door omdat het stuitte op een veto van de Israëlische premier Ariel Sharon.
