GNU/Linux is een combinatie van het GNU-project met de Linux-kernel, die samen een erg op Unix lijkend, vrij besturingssysteem vormen. Linux en GNU zijn vrije software en worden onder de GPL verspreid. GNU/Linux-distributies zijn zowel gratis te verkrijgen als bij meerdere bedrijven te koop, dat laatste vaak met extra's zoals ondersteuning, handleidingen en extra (soms niet-vrije) sofware.
Geschiedenis
GNU
In 1984 nam de Amerikaan Richard Stallman ontslag bij het Massachusetts Institute of Technology om zich te concentreren op de verwerkelijking van zijn grote droom: het ontwikkelen en vrij beschikbaar stellen van een compleet op Unix gebaseerd besturingssysteem. Met een groep vrijwilligers, uitmondend in de Free Software Foundation, ging Stallman aan de slag.
Na jaren waren er veel goede en vrije hulp-, ontwikkelings- en toepassingsprogramma's beschikbaar onder de GNU-vlag. Deze onderdelen van het GNU-project, zoals de macro-verwerker m4, de compiler gcc (voor C en andere programmeertalen) en de teksteditor emacs, werden al snel populair op andere Unix-achtige systemen. Maar de kernel van het nieuwe systeem (die inmiddels bekend staat als de Hurd) was veel moeilijker te ontwerpen dan verwacht, en ontbrak nog.
Linux
In 1991 vulde de Fin Linus Torvalds, die vanuit een andere filosofie ook een vrij Unix-achtig systeem wilde maken, deze leegte op door de Linux-kernel te schrijven. De combinatie met het GNU-systeem lag toen voor de hand, en groeide al snel uit tot het populairste vrije besturingssysteem. Inmiddels is de populariteit ervan zo ver gestegen dat Microsoft het als concurrentie is gaan zien voor zijn dominante Windows-besturingssysteem.
De GNU/Linux en Linux controverse
Algemeen wordt met de term Linux het complete besturingssysteem bedoeld. Richard Stallman en aanhangers van vrije software geven er de voorkeur aan het volledige besturingssysteem GNU/Linux te noemen om daarmee de kernel te onderscheiden van het complete systeem, en recht te doen aan het feit dat het eigenlijk gaat om het GNU-systeem met Linux als de kern.
Basisonderdelen
Er is een verschil tussen het besturingssysteem en de kernel. De basisonderdelen van een GNU/Linux-systeem, zoals basistoepassingen, libraries, compilers en hulpprogramma's, zijn Unix-standaarden, maar (bijna altijd) op de GNU-implementatie gebaseerd. Van de kernel zijn er verscheidene versies van de kernel, die volgens een bepaald systeem genummerd worden. Meer informatie daarover staat onder Linux-kernel.
Daarnaast wordt tegenwoordig een grafische gebruikersinterface, draaiend onder het X Window-systeem, als essentieel gezien. Er zijn verscheidene van dergelijke met elkaar concurrerende grafische omgevingen, waarvan de populairste Gnome (van het GNU-project) en KDE zijn; veel distributies bevatten beide. Recentelijk zijn deze omgevingen voorzichtig toenadering tot elkaar gaan zoeken, en de samenwerking tussen de onder deze omgevingen draaiende programma's wordt langzaam verbeterd.
Distributies
Om GNU/Linux te kunnen installeren op een computer, verspreidt men het via zogenaamde Linux-distributies. Zo'n distributie bestaat uit een verzameling basistoepassingen, bibliotheken en een Linux-kernel, vergezeld van een set installatieprograma's, het X Window-systeem en meestal een hoop extra programmatuur. Zulke distro's zijn vaak toegespitst op een bepaald toepassingsdoel. Veel distributies zijn samengesteld door commerciële bedrijven die bij aanschaf ook helpdeskondersteuning en handleidingen meeleveren.
Gebruikersgroepen
Je kan gebruikers van het GNU/Linux-systeem ontmoeten in LUG's, wat staat voor Linux Users Group. Deze mensen zullen je waarschijnlijk graag helpen met het installeren van het systeem of bij het oplossen van problemen.
Tux de pinguïn is de mascotte van Linux. |
Zie ook
Linux-distributies
LiveCD's
- Knoppix - live CD, probeer Linux uit door het van CD te draaien. Geen installatie nodig. Maakt gebruik van KDE. Gebaseerd op Debian.
- Gnoppix - De GNOME versie van Knoppix.
- Dyne:Bolic - Live CD, gericht op met name media activisten.
