Tagoror  

Encyclopedie




Geschiedenis van Irak

De geschiedenis van Irak is bijzonder lang, maar het land is niet altijd onder deze naam bekend geweest.
Oude namen
  • Sumerië en Akkadië
  • Chaldea
  • het Tweestromenland Mesopotamië

Table of contents
1 Prehistorie
2 Vroegdynastische tijd
3 De Sumerische stadstaten
4 De Semieten
5 De Guti
6 De derde dynastie van Ur
7 De val van Ur
8 Het einde van Sumer
9 Babylon
10 Kassieten
11 Assyrië
12 Neo-Babylonische Rijk
13 Meden
14 Perzische Rijk
15 Alexander de Grote
16 Diadochentijd
17 Tussen Perzen en Romeinen
18 Tussen Byzantijnen en Perzen
19 De komst van de islam
20 Diverse heersers
21 1e - 19e eeuw
22 20e eeuw
23 21e eeuw
24 Zie ook:
25 Externe Links

Prehistorie

Vroegdynastische tijd

De Sumerische stadstaten

De Semieten

  • Akkad
    • Sargon

De Guti

De derde dynastie van Ur

Rond 2120 wist de Sumerische vorst Utuhegal van Uruk zijn voet op de nek van Tiriqan, de laatste Guti-vorst te zetten. Zelf werd hij echter door de rivier meegesleurd en er ontstond chaos. De macht werd uiteindelijk overgenomen door Ur-Nammu, gouverneur van Ur. Hiermee begon de Neo-Sumerische bloeitijd van Ur III, een dynastie die van ca 2112-2004 zou regeren. Ur-Nammu is vooral bekend van de ziqqurats die hij in verschillende steden oprichtte. Zij stonden waarschijnlijk model voor het verhaal van de toren van Babel in de Bijbel (Gen 11:4).

De val van Ur

Ten westen van Irak leefden Westsemietische stammen, de Mur.tu of Amurru, uit de Bijbel bekend als Amorieten. Zij waren nomaden en vormden een steeds grotere bedreiging van Ur. In het vijfde jaar van Ibbi-Sin (2023) drongen zij tot diep in Sumer door en hoewel zij verslagen werden maakten de oostelijke provincies van de gelegenheid gebruik zich onafhankelijk te maken. In Isin werd zo in (2017) Ishbi-Irra koning en deze ging een bondgenootschap aan met de oosterburen in Elam. Ibbi-Sin probeerde nog een bondgenootschap met de Amorieten hier tegenover te stellen, maar in 2004 werd zijn prachtige hoofdstad, ondanks muren 'zo hoog als een berg' ingenomen. De koning stierf in gevangenschap in Elam.

Het einde van Sumer

Elam werd al snel weer verdreven uit Sumer, maar de Semieten bleven. Zij gingen al gauw over op het Akkadisch, een verwante taal, maar het Sumerisch zou allengs verdrongen worden. Na de val van Ur was het land voorgoed verdeeld in een aantal vorstendommen. Isin en Larsa in het zuiden, het opkomende Assur en Eshnunna in het noorden. De tijd van Isin en Larsa duurde zo'n twee eeuwen, van 2000-1800 en werd gekenmerkt door onophoudelijke rivaliteit tussen de machtcentra.

Babylon

Uit een van de groepen Semieten die opnieuw in 1894 uit het westen Irak binnentrokken ontstond een nieuw vorstendom, dat van Babylon. Zij kozen het oude Sumerische Ka.dingir.ra als hun hoofdstad en hernoemden het Bab-ilani. Het betekent de poort de goden in beide talen. De nieuwkomers namen al snel de Akkadisch-Sumerische cultuur over. Hun taal werd het Akkadisch, maar de godenwereld en de mythologie was Sumerisch en ook de oude Sumerische kleitabletten bleven bestudeerd en gecopiëerd worden.

De Babylonische vorst Hammurabi zou uiteindelijk de eenheid van het land herstellen.

Kassieten

Na de dood van Hammurabi begon het koninkrijk Babylon in verval te geraken en er kwamen vele opstanden. Degenen die daarvan profiteerden waren een buurvolk uit het huidige Iran, de Kassieten. Zij namen Irak over regeerden wat zij Kar-Duniash noemden voor niet minder dan 438 jaar ca 1595-1157 v. Chr. Er is over deze tijd, vooral het begin ervan niet veel bekend. Hoewel men wel voortging de erfenis uit het verleden in ere te houden en geschriften te copiëren, gebeurde er niet veel origineels. Toch moeten zeker de latere Kassieten niet als 'barbaren' gezien worden. Zij zorgden voor rust en stabiliteit en legden de grondslag voor de latere bloei onder de Assyriërs en Neo-Babyloniërs. De meest bekende Kassieten-vorst is Burnaburiash II.

Assyrië

Neo-Babylonische Rijk

Meden

Perzische Rijk

Alexander de Grote

Diadochentijd

Tussen Perzen en Romeinen

Tussen Byzantijnen en Perzen

De komst van de islam

Diverse heersers


  • Hammurabi (1792-1750 v. Chr, was de zesde en meest bekende van de Amoritische dynastie.
  • Nebuchadnezar I (Nabu-kudurri-usur; c. 1119 v. Chr-c. 1098 v. Chr) was de meest bekende heerser van de tweede dynastie van Isin.
  • Nebuchadnezar II - (604 v. Chr - 562 v. Chr), Babylonische koning; onder zijn regime zette het verval van het rijk zich in.
  • Belshazar - Babylonische koning, verval van het Babylonische rijk. In 130 v. Chr werd het veroverd door de Parthen.

1e - 19e eeuw

Hier moet nog veel komen...
Sumerië en Akkadië - Babylonië - Babylon - Assyrië - Perzië - Nieuw Babylonië - Parthen - Rome - Sassaniden - Arabieren - Mongolen - Turken - Engelsen Koninkrijk Irak

20e eeuw

Als voormalig deel van het
Ottomaanse Rijk werd Irak in 1932 een onafhankelijk koninkrijk. In 1958 werd de 'republiek' uitgeroepen, maar feitelijk werd het land sindsdien geregeerd door een serie sterke militaire soennische leiders. De laatste van hen is Saddam Hoessein van de Ba'ath-partij.

Territoriale conflicten met Iran leidden tot een inclusieve en kostbare oorlog, die acht jaar duurde en aan beide zijden zeer veel mensenlevens heeft gekost, de Iran-Irakoorlog (1980-1988). Dit werd indertijd de golfoorlog genoemd.

In augustus 1990 bezette Irak, volgens sommigen met instemming van de VS, snel het olierijke buurlandje Koeweit, waar het al heel eigendomsrecht over claimde, maar werd daaruit weer verdreven door geallieerde VN-strijdkrachten onder leiding van de VS en diens president George Bush. Nederlandse en Belgische mariniers deden mee onder Belgisch commando. Deze actie in januari en februari 1991 wordt de eerste golfoorlog (Operation Desert Storm) genoemd (ook de Tweede Golfoorlog, als de Iran-Irakoorlog als de eerste wordt gezien).

Tijdens de oorlog vuurden de Irakezen Scud-raketten af op buurlanden Saoedi-Arabië en Israël. Uit vrees de regio te destabiliseren, zetten de geallieerden hun aanval niet door. Het VN mandaat strekte ook niet verder dan de bevrijding van Koeweit. Ondanks een interne opstand bleef Hoessein aan de macht.

Na de bevrijding van Koeweit eiste de Veiligheidsraad van Irak dat het alle in zijn bezit zijnde massavernietigingswapens en lange-afstandraketten zou vernietigen. Bovendien werd toelating van VN-wapeninspecteurs afgedwongen, met name om te trachten te voorkomen dat het land kernwapens en biologische wapens zou ontwikkelen. Daar bovenop kwamen internationale handelssancties als straf voor het niet nakomen van relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Juist de bevolking werd door deze sancties zwaar getroffen.

21e eeuw

In 2003 werd Saddam Hoessein alsnog verdreven na een - veel kleinere en ditmaal niet door de VN gesteunde - aanval van een internationale coalitie, onder leiding van de VS en diens president George W. Bush. Deze actie wordt de Tweede Golfoorlog (Operation Iraqi Freedom) genoemd (ook de Derde Golfoorlog, als de Iran-Irakoorlog als de eerste wordt gezien).

Veelgehoorde aanleidingen voor deze oorlog zijn de volgende:

Naast de VS werd deze oorlog ook gesteund door onder meer Japan, Turkije, Ethiopië, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Spanje, Polen, Australië, en Noorwegen. Ook Nederland gaf politieke en zeer lichte, ondersteunende militaire steun. De bekendste weigeraars waren China, Rusland, Duitsland, Egypte, Frankrijk, Syrië en België.

Na de verovering van Bagdad werd in Irak een stabilisatiemacht geïnstalleerd: SFIR (Stabilisation Force Iraq). Nederland doet samen met andere landen aan deze stabilisatiemacht mee, met 1100 militairen. Op 27 november 2003 legde George W. Bush als eerste Amerikaans President een bliksembezoek af bij de Amerikaanse troepen op de internationale luchthaven van Bagdad.

Zie ook:

Externe Links




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.